Πριν από λίγες μέρες κατατέθηκε προς δημόσια διαβούλευση ένα σχέδιο νόμου υπό τον τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/2831 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024 και λοιπές διατάξεις». Ο δηλωμένος στόχος του νομοσχεδίου είναι να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας για όσους απασχολούνται σε ψηφιακές πλατφόρμες και «να θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποχρεώσεων, με έμφαση στη διαφάνεια και την ανθρώπινη εποπτεία της αλγοριθμικής διαχείρισης, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, στον ορθό προσδιορισμό του καθεστώτος απασχόλησης και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών».
Στην πραγματικότητα, νομιμοποιεί και εδραιώνει τις ελαστικές μορφές εργασίας σε έναν όλο και αυξανόμενο αριθμό εργαζομένων, καθώς ο αλγόριθμος, που ορίζεται από την εκάστοτε εταιρεία, οργανώνει την εργασία (εντατικοποίηση-υπερωρίες, ρεπό-άδειες, διαθεσιμότητα κτλ) αποκλειστικά με βάση την παραγωγικότητα, την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Άλλωστε, στο προοίμιο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας αναφέρεται ξεκάθαρα ότι «Η ψηφιοποίηση μεταβάλλει τον κόσμο της εργασίας, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα και ενισχύοντας την ευελιξία».
Κι ενώ αποδεδειγμένα η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την ποιότητα των εργασιακών σχέσεων, έρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση όχι μόνο να εξωραΐσει αυτή την κατάσταση, αλλά να αποσιωπήσει και να προσπεράσει την ουσία του προβλήματος: στο άρθρο 6 της Αιτιολογικής Έκθεσης του νομοσχεδίου αναφέρει ότι «στόχος των οικείων διατάξεων δεν είναι να δοθεί προβάδισμα στην εξαρτημένη εργασία έναντι της αυτοαπασχόλησης, αλλά να διασφαλίζεται ότι οι όροι παροχής των υπηρεσιών ανταποκρίνονται στην εν τοις πράγμασι υιοθετούμενη από τα μέρη μορφή συνεργασίας». Δηλαδή δεν θίγει τις υπάρχουσες εργασιακές σχέσεις, που παραβλέπουν το εξαρτημένο της υπηρεσίας και εξωθούν χιλιάδες εργαζόμενους στην αυτοαπασχόληση, σε λιγότερα εργασιακά δικαιώματα και σε εργασιακή επισφάλεια, ζητήματα για τα οποία έχουν γίνει επανειλημμένως καταγγελίες και κινητοποιήσεις από συνδικάτα εργαζομένων (θυμίζουμε τον αγώνα των εργαζομένων της efood για άμεση πρόσληψη και αναγνώριση των δικαιωμάτων τους).
Με λίγα λόγια, η ΕΕ οδηγία και το νέο νομοσχέδιο δεν έρχονται να παρέμβουν υπέρ των εργαζομένων με μία νέα «ευεργετική» ψηφιακή μορφή εργασίας, αλλά έρχονται να νομιμοποιήσουν ένα εκμεταλλευτικό σύστημα που ήδη υπάρχει και τείνει να γιγαντωθεί με την ανάπτυξη της τεχνολογίας.












