Η παρατεταμένη πολιτική κρίση στη Βρετανία με τις αλλεπάλληλες εναλλαγές πρωθυπουργών και η γενικότερη αστάθεια με την όξυνση των εσωτερικών αντιθέσεων, ιδιαίτερα για τη στάση τους απέναντι στην ΕΕ, ενισχύθηκαν μετά τη διακήρυξη των ηγετών της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, που θέτει το ζήτημα της απόσχισής τους από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα ζητήματα της «επανένωσης της Ιρλανδίας» και της επανεκτίμησης, από τμήματα του βρετανικού κεφαλαίου, της αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ επανέρχονται στο προσκήνιο. Οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας υπέγραψαν κοινή διακήρυξη με την οποία διεκδικούν «το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση» και δηλώνουν ότι το μέλλον των εθνών τους «βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Η χωρίς προηγούμενο συνάντηση έγινε μετά τον θόρυβο που προκάλεσε ο Τραμπ, όταν δήλωσε ότι η ένωση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία θα ήταν «κάτι το φανταστικό». Πριν λίγο καιρό πάντως, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος για επανένωση της Ιρλανδίας. Ωστόσο, θεωρείται βέβαιο ότι οι δηλώσεις Τραμπ θα αξιοποιηθούν από δυνάμεις που θέλουν ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τόσο η Σκωτία, όσο και η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία κυβερνώνται σήμερα από κόμματα που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός πρωτοφανές από το 1999, όταν εγκαθιδρύθηκαν θεσμοί αυτονομίας (τοπικό κοινοβούλιο και κυβέρνηση) στις χώρες αυτές.
Στη συνέντευξη Τύπου, οι ηγέτες που συγκεντρώθηκαν στο Κάρντιφ τόνισαν ότι τα έθνη τους θα προχωρήσουν με τον δικό τους ρυθμό προς την αυτοδιάθεση.
Ο Σκωτσέζος Τζον Σουίνι εκτίμησε ότι ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα πρέπει να διεξαχθεί εντός των επόμενων πέντε ετών. Στην Ουαλία, ο Ριν απ Γιόρουερθ, όταν εξελέγη τον Μάιο δήλωσε ότι η ανεξαρτησία είναι «μακρινός στόχος». Δεν όρισε κάποιο χρονοδιάγραμμα για δημοψήφισμα, λέγοντας ότι «προτιμά να αφήσει το ζήτημα στα χέρια του ουαλικού λαού», ωστόσο έκρινε ότι «διαπιστώνεται ολοένα και περισσότερο ότι η διακυβέρνηση από την κεντρική κυβέρνηση δε λειτουργεί».
Το Σιν Φέιν στην Βόρεια Ιρλανδία ζητά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μέχρι το 2030.
«Τα έθνη μας έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση», αναφέρεται στη συμφωνία που υπογράφτηκε. «Καλούμε τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάσει και να διευκολύνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις», πρόσθεσαν δηλώνοντας πεπεισμένοι ότι «το μέλλον των εθνών μας βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ» γιατί το Brexit «έπληξε» την οικονομία τους.
Διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις τάχθηκαν κατά της οργάνωσης δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία έπειτα από εκείνο του 2014 στη Σκωτία, όταν το 55% των ψηφισάντων τάχθηκε κατά.
Οι εξελίξεις στην Ουαλία μετά τις εκλογές του Μαΐου έχουν ως αποτέλεσμα να βρίσκονται για πρώτη φορά στην εξουσία «φιλοανεξαρτησιακές» πολιτικές δυνάμεις και στις τρεις αποκεντρωμένες χώρες. Το Plaid Cymru αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στο κοινοβούλιο της Ουαλίας, με τον ηγέτη του, Ριν απ Γιόρουερθ, να αναλαμβάνει πρωθυπουργός της χώρας. Στη Σκωτία, το SNP διατήρησε τη θέση του ως κυρίαρχη πολιτική δύναμη, παρά την απώλεια έξι εδρών στο κοινοβούλιο της χώρας, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το Σιν Φέιν κέρδισε τις εκλογές του 2022 και αναμένεται να διατηρήσει την εξουσία στις επόμενες εκλογές.
