Την Παρασκευή (6/11) εκδόθηκε η πολυσυζητημένη NAVTEX από την Αθήνα (και ταυτόχρονα από τη Λευκωσία) για την επανεκκίνηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), που τελικά θα καταλήξει μέχρι το Ισραήλ. Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», αφού παράμεινε για μέρες στο λιμάνι του Ηρακλείου, απέπλευσε την περασμένη Τρίτη. Η επανεκκίνηση αποτελεί συνέχιση των εργασιών χαρτογράφησης του βυθού, που είχαν διακοπεί τον Ιούλη του 2024 μετά από την απειλητική παρουσία τουρκικών φρεγατών στα στενά Κάσου – Καρπάθου και την ταπεινωτική υποχώρηση της ελληνικής κυβέρνησης. Να σημειωθεί ότι οι εργασίες του «Abeille Marengo» δεν αφορούν στην πόντιση του καλωδίου αλλά στο αρχικό στάδιο ερευνών στο βυθό. Μετά από δύο χρόνια παλινδρομήσεων και αντιπαραθέσεων σε Αθήνα και Λευκωσία, το έργο της πόντισης του καλωδίου της γαλλικής Nexans παραχωρήθηκε από την Ελλάδα στην επίσης γαλλική εταιρεία Meridiam.
Ακολούθησαν άμεσα αντι-NAVTEX της Άγκυρας, που δεν αναγνώριζαν την ελληνική και κυπριακή δικαιοδοσία στην «τουρκική» θαλάσσια ζώνη (ΑΟΖ) και ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών που έκανε λόγο για «παράνομη επιστημονική δραστηριότητα εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας» και κατάληγε ότι η διαδικασία σχετικά με τη συναίνεση που πρέπει να χορηγηθεί από την Τουρκία «δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί» και κατά συνέπεια «η Τουρκία θα συνεχίζει με κάθε τρόπο να προστατεύει τα κυριαρχικά της δικαιώματα». Προς ενίσχυση της θέσης τους εξαπέλυσαν τα μεσάνυχτα μπαράζ πτήσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών από τον Έβρο μέχρι την Κάσο.
Ωστόσο, την επόμενη μέρα οι τουρκικές απειλές αποκλιμακώθηκαν με τη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Φιντάν, «Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Μυστική διπλωματία και νομιμοποίηση τουρκικών τετελεσμένων
Για την παραπάνω δήλωση είχε μεσολαβήσει η «ολοκλήρωση» των συμφωνηθέντων, που αφορούσε στη γραπτή ενημέρωση της Άγκυρας από το Παρίσι για τις επικείμενες δραστηριότητες του «Abeille Marengo». Επίσημη ενημέρωση με τη μορφή ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας στην Άγκυρα, δηλαδή επίσημο διπλωματικό έγγραφο με το οποίο ένα κράτος γνωστοποιεί θέση, πρόθεση ή διαμαρτυρία σε άλλο. Αποτελεί επίσημο γραπτό διπλωματικό τεκμήριο, που δεσμεύει το κράτος που την αποστέλλει. Το ακριβές περιεχόμενο της διακοίνωσης εξακολουθεί να αποκρύπτεται ενοχικά. Έτσι η ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία (με προβλέψεις ακόμα και για αμοιβαία αμυντική συνδρομή) μετατράπηκε σε «εγγυήτρια» των τουρκικών βλέψεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Και η γαλλική κυβέρνηση υποβάθμισε την κυβέρνηση Μητσοτάκη σε ρόλο κομπάρσου, οδηγώντας την σε εκχώρηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Τουρκία και τη συνδιαχείριση στο Αιγαίο. Το ίδιο ισχύει και με τις εξορύξεις, όπου η ντόπια ολιγαρχία εναποθέτει τη διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας στη «Chevron». Το γεγονός ότι ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός δραστηριοποιείται ταυτόχρονα σε Ελλάδα, Τουρκία και Λιβύη υπονομεύει προκαταβολικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Από την αμυντική θωράκιση στο ρόλο του «κομπάρσου»
Η κυβερνητική προπαγάνδα ισχυρίζεται ότι μόνο από την Ελλάδα και την Κύπρο ζητήθηκε άδεια για τις έρευνες της Meridiam, ενώ στην Τουρκία έγινε απλή ενημέρωση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, δεν της ζητήθηκε άδεια. Και γιατί άραγε δεν έγινε αντίστοιχη ενημέρωση και στην Αίγυπτο; Και τότε τι νόημα έχουν οι NAVTEX; Τα κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι το αίτημα για άδεια παράγει νομικά αποτελέσματα, ενώ η ενημέρωση δεν παράγει. Ωστόσο, παράγει διαχρονικά τετελεσμένα. Όχι μόνο σημειολογικά, αλλά και ουσιαστικά, αφού καθιερώνει ένα μηχανισμό τουρκικής εμπλοκής και έγκρισης για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται πέραν της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
Στην πράξη η Γαλλία αναδείχθηκε σε βασικό μεσολαβητή για την τήρηση των προσχημάτων, προκειμένου να μην καταρρεύσει το έργο του καλωδίου συμπαρασύροντας και το κυβερνητικό αφήγημα της δήθεν υπεράσπισης της ελληνικής κυριαρχίας. Η μεθόδευση είχε και την έγκριση της Ουάσιγκτον που αναγνώρισε ότι «τέτοια έργα πρέπει να γίνονται ανεμπόδιστα από κάθε πλευρά».
Αποδείχθηκε ότι η περιβόητη «αμυντική θωράκιση», με τα Rafale, τις Belharra και τους σιωνιστικούς θόλους, δεν διασφαλίζει την ελληνική κυριαρχία. Οι πολύπλευρες ευρωατλαντικές «συμμαχίες» των πρόθυμων και προβλέψιμων υποτελών, αντί να εγγυώνται, υπονομεύουν τα δικαιώματα της χώρας. Το πικρό παράδειγμα της Κύπρου είναι ιδιαίτερα διδακτικό: για πάνω από μισό αιώνα οι ισχυροί «σύμμαχοι» ανέχονται και νομιμοποιούν τα κατοχικά τετελεσμένα, ανοίγοντας το δρόμο της διχοτόμησης.
Οι εξελίξεις για το καλώδιο προκαλούν σοβαρές τριβές στους κόλπους της Δεξιάς που διαπιστώνουν τα δυσμενή αποτελέσματα της πολιτικής των «ήρεμων νερών» και των «υποκλίσεων» στις τουρκικές διεκδικήσεις. Γι’ αυτό και συχνά φορούν λεοντή. Ο Μητσοτάκης δηλώνει ότι «η Ελλάδα είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή για όλα τα ενδεχόμενα» και ο οσφυοκάμπτης Γεραπετρίτης διαβεβαιώνει στη Βουλή ότι ενδεχομένη παρεμπόδιση των εργασιών του καλωδίου από την Τουρκία «θα αντιμετωπισθεί επιχειρησιακά». Μετά το Σαμαρά που καταγγέλλει τις διαδοχικές αποτυχίες της εξωτερικής πολιτικής και τον Καραμανλή που θεωρεί απαράδεκτο οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία -όπως κι αν ονομάζεται «ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς»-, ήρθε και ο Παυλόπουλος ο οποίος παραδέχθηκε σε συνέντευξή του («ΕφΣυν») ότι «Η Γαλλία πλήττει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα εάν ενημέρωσε την Τουρκία».
Τον εξωραϊσμό της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής σιγοντάρουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ ζητά διευκρινίσεις επί της διαδικασίας για τη γαλλική παρέμβαση και το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης. Στην ίδια κατεύθυνση, η ΕΛΑΣ του Τσίπρα και τα θραύσματα του ΣΥΡΙΖΑ παραμερίζουν από το κάδρο τον επεμβατικό ρόλο ΗΠΑ και ΕΕ για το καλώδιο και τις εξορύξεις και επιδιώκουν την πρόοδό τους.
Κινητικότητα στο Κυπριακό
Την ίδια ώρα από την Κωνσταντινούπολη ο υπουργός Ενέργειας, Μπαϊρακτάρ, προβάλλει το όραμα της Τουρκίας για την ενεργειακή κάλυψη της Κύπρου από τα τουρκικά παράλια, τόσο με ηλεκτρικό καλώδιο, όσο και με αγωγό φυσικού αερίου. Υπογράμμισε τη δυνατότητα στο μέλλον, εφόσον αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα της Μεσογείου, να τροφοδοτηθεί η Ευρώπη μέσω Κύπρου και Τουρκίας.
Στο μεταξύ, κινητικότητα παρατηρείται στο Κυπριακό στο ελάχιστο διάστημα που απομένει για τη λήξη της θητείας του ΓΓ του ΟΗΕ, Γκουτέρες. Αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκε στο νησί τριμερής συνάντηση της προσωπικής απεσταλμένης του Γκουτέρες, Ολγκίν, με τον Πρόεδρο της Κύπρου, Χριστοδουλίδη, και τον ηγέτη του ψευδοκράτους, Ερχιουρμάν. Συμφωνήθηκαν Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ενώ η συνομιλίες συνεχίζονται με στόχο μια πενταμερή συνάντηση (5+1, των δύο πλευρών, των τριών εγγυητριών δυνάμεων Τουρκίας – Ελλάδας – Βρετανίας και του ΟΗΕ) πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του Γκουτέρες.
Την αναθέρμανση των διεργασιών επιβεβαίωσε και η παρουσία του Φιντάν στα κατεχόμενα, όπου επανέλαβε την τουρκική θέση για «λύση δύο κρατών», προσθέτοντας ότι «η διεθνής κοινότητα πρέπει να λάβει υπόψιν τις νόμιμες προσδοκίες των Τουρκοκυπρίων και τις υφιστάμενες πραγματικότητες στο νησί».
Στην ίδια κατεύθυνση και οι άκαμπτες δηλώσεις Ερντογάν, ο οποίος, επιστρέφοντας από το Αζερμπαϊτζάν, υποστήριξε ότι «Για εμάς, το Κυπριακό δεν αποτελεί απλώς ένα ζήτημα εξωτερικής πολιτικής. Δεν θεωρούμε τη μη λύση στην Κύπρο ως λύση από μόνη της. Αντίθετα, υποστηρίζουμε σθεναρά τη λύση των δύο κρατών» και, αφού κάλεσε όλα τα έθνη να αναγνωρίσουν την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και να συνάψουν πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις μαζί της, κατάληξε λέγοντας ότι «Το Κυπριακό αποτελεί εθνική υπόθεση, την οποία θα συνεχίσουμε να προωθούμε μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη. Ας γίνει αυτό κατανοητό από όλους».
