Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Νέα Υόρκη, στα πλαίσια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, συμπυκνώνουν με τον πιο παραστατικό τρόπο το φιάσκο της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής. Η πολιτική, των υποκλίσεων και των «ήρεμων νερών», ξεφτίλισε τους πρωτεργάτες της. Η περιφρονητική αναβολή από την τουρκική πλευρά, που εξελίχθηκε σε ακύρωση, της προγραμματισμένης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν, δεν αποτυπώνει μόνο την αλαζονική στάση του Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα, αλλά και τη, μέχρι το μεδούλι, αμετανόητα ενδοτική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη και των δορυφόρων της. Προσπάθησαν να υποβαθμίσουν το γεγονός με διαδικαστικές «εκδοχές» (δεν είχε οριστικοποιηθεί, προέκυψε η συνάντηση Ερντογάν με Τραμπ και ηγέτες αραβικών χωρών) και τάχα «ισοδύναμα» περιστατικά (ακύρωση και της συνάντησης Μελόνι-Ερντογάν, ακύρωση ραντεβού Σούνακ – Μητσοτάκη στο Λονδίνο λόγω των Γλυπτών του Παρθενώνα), προκειμένου να διασώσουν κάτι από τα ταραγμένα πια νερά των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Κατέρρευσε επίσης και το ενδεχόμενο συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Κοπεγχάγη, στη σύνοδο της λεγόμενης Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στις 2/10, με θέμα την «ευρωπαϊκή κοινή άμυνα», αφού ο Ερντογάν δεν παραβρέθηκε. Στο μεταξύ πλησιάζει ο Νοέμβρης, που θα παρθούν αποφάσεις για τα δάνεια του ευρωπαϊκού SAFE, για τα οποία ενδιαφέρονται οι τουρκικές πολεμικές βιομηχανίες, φτιάχνοντας συνεργασίες με αντίστοιχες ευρωπαϊκές.
Παρά την ταπείνωση, ο Γεραπετρίτης απαντά υποκλινόμενος πάλι. Διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ζήτημα να σταματήσει ο ελληνοτουρκικός διάλογος, προσθέτοντας ότι «αυτό που έχουμε καταφέρει με την Τουρκία είναι να υπάρχει δομημένος διάλογος που αναγνωρίζει την αξία της επικοινωνίας ώστε να μην παράγονται κρίσεις».
Η υποχωρητικότητα εναλλάσσεται με λεονταρισμούς για εσωτερική και ιδιαίτερα εσωκομματική κατανάλωση, ιδιαίτερα προς την πλευρά Σαμαρά. Ο πρωθυπουργός για να συγκρατήσει τα ρήγματα της Νεοδημοκρατικής πολυκατοικίας βάζει στην κοινοβουλευτική του ομάδα φίμωτρο. Απαιτεί «εσωτερικό διάλογο και εξωτερική πειθαρχία. Πλουραλιστικό προβληματισμό, αλλά και κοινή στάση».
Τα νταηλίκια Γεραπετρίτη ότι η «περίοδος της παθητικότητας έχει περάσει ανεπιστρεπτί», συμπληρώνουν οι πυκνές διαβεβαιώσεις κυβερνητικών στελεχών ότι «το καλώδιο θα γίνει» με τις πλάτες φυσικά της Ευρώπης, του Ισραήλ και τελευταία της Chevron. Τελευταίο δείγμα αμηχανίας αποτελεί η προσπάθεια του Μητσοτάκη να εμφανιστεί ψύχραιμος εγγυητής των «εθνικών συμφερόντων» υποστηρίζοντας ότι αν η παραχώρηση δικαιωμάτων εξόρυξης στη Chevron «προκαλεί κάποια δυσφορία στην Τουρκία, ας είναι. C’est la vie». Την ίδια ώρα, και από το βήμα της ΓΣ του ΟΗΕ, παζαρεύει την άρση του casus belli σε βάρος της Ελλάδας με αντάλλαγμα να αποκτήσει η Τουρκία πρόσβαση στο SAFE. Επιχειρεί να «εξαγοράσει» το ελληνικό κυριαρχικό δικαίωμα με ξένα δανεικά.
Τελικά, ο απολογισμός του Μητσοτάκη -σε κυριακάτικη ανάρτησή του- για την παρουσία του στη ΓΣ του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη, είναι ότι εκεί συναντήθηκε «με ηγέτες, επενδυτές, σημαντικούς opinion makers», που αναγνωρίζουν τη χώρα «ως δύναμη σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο, ως ελκυστικό επενδυτικό προορισμό και ως γέφυρα της ευρύτερης περιοχής -γεωπολιτική και ενεργειακή- με την υπόλοιπη Ευρώπη». Διαπίστωση που επιβεβαιώνει τον ρόλο τού μεταπράτη σε περίοδο ξεπουλήματος.
Ωστόσο, η πολιτική «συγκομιδή» από τη Νέα Υόρκη υπήρξε απογοητευτική. Πέρα από τη συνάντηση με τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Αλίεφ, για την «ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας των δύο χωρών μέσω της αξιοποίησης των δυνατοτήτων των κάθετων διασυνδέσεων» σαν εναλλακτική ενεργειακή πηγή έναντι της Ρωσίας, ο Μητσοτάκης συνάντησε τον κουστουμαρισμένο τζιχαντιστή Τζολάνι (προστατευόμενο του Ερντογάν «πρόεδρο» της Συρίας), τον Χριστοδουλίδη, τον Βαρθολομαίο και τη …νέα πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Γκιλφόιλ, που ένα χρόνο μετά την εκλογή Τραμπ η «σπουδαία» Ελλάδα παραμένει ακόμα χωρίς πρεσβευτή.
Από την άλλη πλευρά ο Ερντογάν καθήμενος «εκ δεξιών του Πατρός», Τραμπ, ανέπτυξε από το βήμα του ΟΗΕ τις επεκτατικές τουρκικές φιλοδοξίες. Ειδικά για την περιοχή επισήμανε: «Η στάση μας όσον αφορά τους πόρους της Μεσογείου είναι σαφής. Παίρνουμε το μερίδιο που μας αναλογεί από αυτούς τους πόρους και συνεργαζόμαστε με τους γείτονές μας με βάση την αρχή του αμοιβαίου οφέλους». Φυσικά, το τουρκικό μερίδιο και το «αμοιβαίο» όφελος καθορίζονται από την ισχύ των όπλων. Γίνηκε ακόμα σαφέστερος με την κατεχόμενη Κύπρο: «το θέμα της ομοσπονδίας έχει πλέον κλείσει για εμάς. Κανείς δεν μπορεί να μας παρασύρει ξανά σε συζητήσεις για ομοσπονδία με λογοπαίγνια. Οι Τουρκοκύπριοι δε θα δεχτούν ποτέ να είναι μειονότητα στο νησί. Η μόνη ρεαλιστική λύση είναι η αποδοχή της ύπαρξης δύο ξεχωριστών κρατών στο νησί». Αποφασίζει και διατάσσει. Οι αποφάσεις του ΟΗΕ, οι σε εξέλιξη συνομιλίες για αναζήτηση λύσης τσαλακώνονται από τον κατοχικό στρατό. Το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ξετυλίγεται με τον σουλτάνο να διακηρύσσει στην επέτειο της ναυμαχίας της Πρέβεζας (1538) και την «Ημέρα των Ναυτικών Δυνάμεων» της Τουρκίας, ότι «Η Μεσόγειος έγινε τουρκική λίμνη με τη νίκη της Πρέβεζας». Γι’αυτό δηλώνει πανηγυρικά, μετά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο: «στηρίζω το παγκόσμιο όραμα του κ. Τραμπ για ειρήνη». Και οι δυο βλέπουν την ειρήνη υπό την απειλή της δύναμης επιβολής, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό των χωρών τους, όπου έχουν εξαπολύσει μπαράζ «δικαστικών» διώξεων σε βάρος των πολιτικών τους αντιπάλων.
Σ’ αυτό το πλαίσιο ισχύος η Άγκυρα ανανεώνει και αναβαθμίζει τις διεκδικήσεις της. Καμιά δράση δεν μπορεί να γίνει στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την άδεια και συγκατάθεση της Τουρκίας. Νωπή η NAVTEX, που απαγορεύει (στο όνομα της τουρκικής «νομιμότητας» για την αποστρατιωτικοποίηση) ακόμα και την προσέγγιση πλοίων του ελληνικού ναυτικού σε 23 μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Ελληνική κυριαρχία υπό τουρκική ομηρία. Και ο Φιντάν (προεδρεύοντας του Συμβουλίου υπουργών Εξωτερικών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) στο περιθώριο της 80ής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη) επανέλαβε ότι το Κυπριακό και η κατάσταση της τουρκικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη και τα Δωδεκάνησα παραμένουν δύο βασικοί μοχλοί άσκησης πιέσεων της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Σε τέτοιο ψυχροπολεμικό πλαίσιο η κυβέρνηση Μητσοτάκη εκλιπαρεί για «διάλογο» με την Τουρκία. Έχοντας συνυπογράψει τη «Διακήρυξη των Αθηνών» το 2023, διεύρυνε τα τουρκικά δικαιώματα στο Αιγαίο (που αναγνωρίζονταν κιόλας από τις συμφωνίες Μαδρίτης και Ελσίνκι) και κατέστησε την Άγκυρα νόμιμο συνδιαχειριστή στο Αιγαίο.
Προωθείται διχοτομική λύση στην Κύπρο
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο ΓΓ του ΟΗΕ, Γκουτιέρες, είχε νέα συνάντηση με τον Πρόεδρο της Κύπρου, Χριστοδουλίδη, και τον ηγέτη του ψευδοκράτους, Τατάρ, επιβεβαιώνοντας την επιτάχυνση των διεργασιών για το Κυπριακό. Ο Τατάρ δήλωσε ότι «έχει ξεκινήσει μια νέα πορεία» με την υποστήριξη της Τουρκίας, επιδιώκοντας λύση δύο κρατών με «κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς». Ο Τατάρ επέμεινε επίσης στα δικαιώματα της Τουρκίας και του ψευδοκράτους σε περιοχές νότιων ερευνών. Σημείωσε πως μετά τις «προεδρικές εκλογές» στα Κατεχόμενα στις 19 Οκτωβρίου, θα δρομολογηθεί νέα πενταμερής συνάντηση 5+1 με σκοπό να συζητηθούν θέματα που θα ωφελήσουν και τους δύο λαούς, όπως περιβαλλοντικά ζητήματα, ηλεκτρικό ρεύμα, και Ενέργεια.
Από την πλευρά του, ο Χριστοδουλίδης είπε ότι συμφωνήθηκε πως μετά την εκλογική διαδικασία στα Κατεχόμενα, η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ θα επισκεφτεί την Κύπρο, τις εγγυήτριες δυνάμεις και τις Βρυξέλλες. Στόχος του είναι να προετοιμαστεί το έδαφος για μια Διευρυμένη Διάσκεψη πριν από το τέλος του χρόνου, με σκοπό την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
Στο μεταξύ σε συνάντηση Χριστοδουλίδη με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, εκτιμήθηκε ότι η συνολική ποσότητα φυσικού αερίου στα κοιτάσματα «Πήγασος» και «Γλαύκος» της κυπριακής ΑΟΖ είναι σημαντική. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Λετυμπιώτης, χαρακτήρισε την παρουσία των εταιρειών «ψήφο εμπιστοσύνης» προς την κυπριακή ΑΟΖ.
