Ήδη με τον νόμο Χατζηδάκη του 2021 εισήχθη μια νέα αντίληψη εν γένει για τις θετικές επιστήμες, και ειδικά για τη Φυσική: «ο χρόνος ΔΕΝ είναι σχετικός». Τόσο η πρώτη, όσο η 9η, όσο και η 12η ώρα (της συνεχόμενης) εργασίας σου, έχουν 60 λεπτά. Είναι άδικο, έως και αχαριστία, να εγείρουμε αξιώσεις μετά τη συμπλήρωση του 8ώρου, διότι όλες οι ώρες είναι, πάνω κάτω, ίδιες. Η εξάντληση μετά το 8ωρο, η καταπόνηση του σώματος και του πνεύματος των εργαζομένων (με πιθανές βραχυχρόνιες, και πιθανότατες μακροχρόνιες συνέπειες σε βάρος τους), η κατάργηση του προσωπικού χρόνου και της οικογενειακής ζωής και κάθε οικογενειακού προγραμματισμού, η αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, αυτά δεν ενδιαφέρουν τον νόμο. Τον ενδιαφέρουν η εξυπηρέτηση της εργοδοσίας για την ίδια ποσότητα εργασίας με λιγότερα εργατικά χέρια, με λιγότερα ένσημα, με λιγότερες απολαβές, και με τη δυνατότητα προσαρμογής του προγράμματος, δηλαδή της ζωής των εργαζομένων, στις αυξομειούμενες απαιτήσεις της αγοράς σε ωράρια εργασίας στις διάφορες περιόδους του χρόνου. Αυτό ονομάζεται, γλυκά, «διευθέτηση» του χρόνου εργασίας. Βάσει του νόμου Χατζηδάκη, μπορούμε για μια εβδομάδα συνεχόμενα να δουλεύουμε 10ωρα, και την επομένη εβδομάδα συνεχόμενα 6ωρα. Είναι σαν να έχουμε δουλέψει δύο εβδομάδες με 5θήμερη εργασία.
Στο νέο νομοσχέδιο για τα εργασιακά η κυβέρνηση και το υπουργείο εργασίας εμπλουτίζουν με ανάλογες πρωτοποριακές αντιλήψεις την προσέγγισή τους στα ζητήματα εργασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πρόνοιες του νομοσχεδίου για την κατακτημένη θερινή άδεια των εργαζομένων (μέχρι σήμερα η εργοδοσία είναι υποχρεωμένη να χορηγεί τουλάχιστον 10ήμερη άδεια, κατά κανόνα την περίοδο του θέρους, σε συνεχόμενες ημέρες ανάπαυσης του εργαζόμενου). Οι πρόνοιες δίνουν, όπως επισήμως παρουσιάζεται, «μεγαλύτερη ελευθερία στην άδεια» (sic). Πράγματι, δίνεται μεγαλύτερη ελευθερία, αλλά συγκεκριμένα στον εργοδότη, να σαλαμοποιήσει το κατακτημένο δικαίωμα της άδειας ανάπαυσης του εργαζόμενου σπάζοντάς τη σε δύο ή περισσότερα κομμάτια απλωμένα στη διάρκεια του έτους.
Από την άποψη των πρωτοποριακών αντιλήψεων που αναφέραμε, επισημαίνουμε καταρχήν ότι ολόκληρο το νομοσχέδιο παρουσιάζεται από την κυβέρνηση σαν μια σειρά ρυθμίσεων που έρχονται να διευκολύνουν και απελευθερώσουν τον εργαζόμενο, ο οποίος συμφωνεί τις μέρες εργασίας του, τις ώρες υπερωρίας του, τις άδειές του, με το αφεντικό του, με το οποίο πρώτα έχουν καθίσει και κουβεντιάσει σαν δύο κολλητοί φίλοι. Ο εργοδότης δεν είναι το εξουσιαστικό υποκείμενο της σχέσης, αλλά ο καλός συνεργάτης, οριακά ο πιστός φίλος, του κάθε εργαζόμενου.
Με την κατάτμηση της ενιαίας ετήσιας άδειας (παρουσιάζεται σαν επιλογή του εργαζόμενου «σύμφωνα με τις προσωπικές του ανάγκες») το κατ’ ελάχιστον θερινό 10ήμερο, γίνεται τώρα 6ήμερο, και οι υπόλοιπες από τις κατ’ ελάχιστον 20 ημέρες κανονικής αδείας ανά έτος, «κουμπώνουν» στις περιόδους που ο εργοδότης έχει λιγότερους πελάτες ή παραγγελίες.
Περιττό είναι να πούμε ότι, ακόμα και με τα μετριοπαθή στοιχεία της ΓΣΕΕ, ήδη σήμερα ένας στους τρεις εργαζόμενους αντιμετωπίζει «κάποια» δυσκολία για να λάβει την ετήσια άδειά του με τις προβλεπόμενες αποδοχές. Μάλιστα, το 36% των εργαζομένων δηλώνει ότι δεν κατορθώνει να πάρει τις ημέρες αδείας που του αναλογούν. Μα γιατί; Τι έπαθαν οι καλοί μας φίλοι εργοδότες;
«Ελευθερία» φέρνει το νομοσχέδιο και στην υπερωριακή απασχόληση στο πλαίσιο της εκ περιτροπής εργασίας, κάτι που μέχρι σήμερα δεν επιτρέπεται. Δηλαδή, οι εργοδότες θα μπορούν για παράδειγμα να προσλαμβάνουν εργαζόμενους για τρεις ημέρες την εβδομάδα, αλλά να τους πνίγουν με ώρες εργασίας πέραν του 8ώρου, ανάλογα με τον φόρτο της εργασίας τους. Η διάταξη αυτή ευνοεί όλους τους εργοδότες (φωτογραφίζοντας κυρίως τους κλάδους του επισιτισμού και του τουρισμού) αλλά παρουσιάζεται ως πρόνοια που επιτρέπει την «αύξηση του εισοδήματος αυτής της ειδικής κατηγορίας εργαζομένων». Σύμφωνα με τις ακριβείς διατυπώσεις της παρουσίασης της διάταξης από το υπουργείο εργασίας, η υπερωριακή απασχόληση στην εκ περιτροπής εργασία προσφέρεται «εφόσον το επιθυμούν» οι εργαζόμενοι. Τι καλά!
Ο νομοθέτης ξέχασε να αναφερθεί στην τύχη που θα έχει ο εργαζόμενος ο οποίος θα αρνηθεί να δουλέψει υπερωριακά, ειδικά σε ένα πλαίσιο απασχόλησης που επιτρέπει προσλήψεις και απολύσεις εργαζομένων μέσα σε δύο ημέρες (και αυτή, νέα «απελευθερωτική» πρόνοια του νέου νομοσχεδίου). Αντιθέτως, ο νομοθέτης θεωρεί ότι ο (σ.σ. ξεζουμισμένος) εργαζόμενος θα έχει περισσότερα χρήματα (από την υπερεργασία και την υπερωρία στις ημέρες της εκ περιτροπής εργασίας του) τα οποία θα μπορέσει να τα απολαύσει με άνεση χρόνου με το παιδί του στις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας (που θα είναι άνεργος). Τι καλύτερο, τι περισσότερο να ζητήσει ένας εργαζόμενος γονιός;
Ο νομοθέτης ξέχασε επίσης να σημειώσει την «οικονομία» σε αριθμό εργαζομένων και σε ένσημα που επιτυγχάνεται (εννοείται σε όφελος των εργοδοτών) με τις διατάξεις για την υπερωριακή απασχόληση των εκ περιτροπής εργαζομένων. Βέβαια, και αυτός, είναι «ελεύθερος» να ξεχνάει.
