Η διαδικασία αποδόμησης του δημόσιου πανεπιστημίου έχει περάσει σε νέο στάδιο με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα οποία όχι μόνο στρέφονται ενάντια στη δημόσια και δωρεάν παιδεία, αλλά παραβιάζουν και το άρθρο 16 του Συντάγματος. Η κυβέρνηση δεν επιδιώκει απλώς τη λειτουργία ιδιωτικών ιδρυμάτων -εξέλιξη που υποβαθμίζει αυτόματα τα δημόσια- αλλά και την ενίσχυση ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων μέσα στα ίδια τα δημόσια πανεπιστήμια. Στόχος είναι να αυξηθούν οι αποκλεισμένοι από την τριτοβάθμια εκπαίδευση και όχι η αναβάθμισή της, οξύνοντας τους ταξικούς φραγμούς και μετατρέποντας τη γνώση σε εμπορεύσιμο προϊόν, καθοριζόμενο από τα συμφέροντα συγκεκριμένων κομματιών της ολιγαρχίας.
Είναι τέτοιας και τόσης αμφίβολης ποιότητας τα προγράμματα σπουδών των ιδιωτικών πανεπιστημίων που με διαδικασίες εξπρές εγκρίθηκε η λειτουργία τους τον περασμένο Σεπτέμβριο, που τώρα το υπουργείο Παιδείας υποχρεώθηκε να μην εγκρίνει τα τρία από τα τέσσερα προγράμματα των νέων ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η τελευταία αυτή εξέλιξη αποτελεί περίτρανη απόδειξη πως δεν πρόκειται παρά για αγορά τίτλων σπουδών με μηδαμινό επιστημονικό και επαγγελματικό αντίκρυσμα.
Την ώρα που εγκαινιάζονται τα πρώτα ιδιωτικά πανεπιστήμια, η κυβέρνηση ενεργοποιεί τις διαγραφές 290.000 φοιτητών που δεν ολοκλήρωσαν εγκαίρως τις σπουδές τους, χαρακτηρίζοντάς τους «αιώνιους». Πρόκειται για μια μαζική εκκαθάριση που αγνοεί πλήρως τους πραγματικούς λόγους που οδηγούν στη μη έγκαιρη απόκτηση πτυχίου: την ανάγκη πολλών φοιτητών να εργαστούν ήδη από τα πρώτα έτη των σπουδών τους, την απώλεια εξεταστικών περιόδων λόγω (εποχικής) εργασίας, τον αποκλεισμό από τις εστίες και την οικονομική αδυναμία πολλών οικογενειών να στηρίξουν τις σπουδές των παιδιών τους μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Η ίδια η διάλυση της δημόσιας εκπαίδευσης και του εργασιακού πλαισίου βρίσκεται πίσω από αυτά τα αδιέξοδα.
Παρότι οι «αιώνιοι» φοιτητές δεν επηρεάζουν δείκτες διεθνών αξιολογήσεων και δεν επιβαρύνουν οικονομικά το κράτος, καθώς δεν δικαιούνται φοιτητικές παροχές, η κυβέρνηση προχωρά ακάθεκτη. Ο στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία εντυπώσεων «αριστείας». Οι διαγραφές συνδέονται άμεσα με την ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης. Η υπουργική απόφαση του Οκτωβρίου αποκαλύπτει τον πραγματικό στόχο: όσοι διαγραφούν θα μπορούν, ανάλογα με τις πιστωτικές μονάδες τους, να συνεχίσουν σε ιδιωτικά πανεπιστήμια. Τα τελευταία, λειτουργώντας με στόχο το κέρδος, δεν έχουν θεσπίσει ανώτατο όριο φοίτησης. Συνεπώς, χιλιάδες φοιτητές εκδιώκονται βίαια από τα δημόσια ιδρύματα αποτελώντας μια τεράστια «δεξαμενή πελατών» για τα ιδιωτικά, τα οποία θα προσφέρουν αμφίβολης ποιότητας τίτλους σπουδών, ισοδύναμους, όμως, θεσμικά με τα δημόσια πτυχία. Βέβαια, σε όσους μπορούν να πληρώσουν για αυτά.
Η εκπαιδευτική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη υποστηρίζεται, σαφώς από ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, ΠΑΣΠ και ορισμένες πανεπιστημιακές διοικήσεις, όπως του ΕΜΠ και του ΑΠΘ. Εντούτοις, υποστηρίζεται και από την ΠΚΣ, η οποία απουσιάζει συστηματικά από τις συλλογικές διαδικασίες και τις υπονομεύει σταθερά. Το προηγούμενο διάστημα δεν καλούσε σε συνελεύσεις όπου έχει αυτοδυναμία, παρά μόνο πριν την επέτειο του Πολυτεχνείου. Η στάση αυτή συνδέεται με τη συμβιβαστική πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ, που αποδέχεται ουσιαστικά τον διαχωρισμό των φοιτητών σε «ενεργούς» και «μη ενεργούς», ανοίγοντας δρόμο στις διαγραφές. Παράλληλα, η ΕΑΑΚ ως τώρα λειτούργησε εφησυχαστικά, παρουσιάζοντας ως νίκες τις μετριοπαθείς ανακοινώσεις πρυτανικών αρχών και διοικήσεων για εμβόλιμες εξεταστικές αποκλεισμού χιλιάδων φοιτητών. Μόνο κατόπιν πίεσης του φοιτητικού κινήματος και άλλων δυνάμεων, αναγκάστηκε να συμμετάσχει πιο συστηματικά σε συνελεύσεις και κινητοποιήσεις, παρά την αρχική της αποχή. Οι τελευταίες εξελίξεις με τα βίαια επεισόδια κατά τη διάρκεια του εορτασμού του Πολυτεχνείου ανάμεσα στην ΑΡΑΣ (βασική συνιστώσα της ΕΑΑΚ) και μελών του αναρχικού αντιεξουσιαστικού χώρου δεν καταδεικνύει διάθεση οργανωμένης συλλογικής πάλης των φοιτητικών συλλόγων, ενώ παρέχει άλλοθι στην κυβέρνηση για την καταστολή των αγώνων του κινήματος.
Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, πως οι φοιτητικές κινητοποιήσεις επέφεραν άμεσα αποτελέσματα: Πέρα από το γεγονός πως το ΕΚΠΑ αναγκάστηκε να ορίσει εμβόλιμη εξεταστική τον Νοέμβρη, ακυρώνοντας πρακτικά τις προγραμματισμένες διαγραφές με βάση την εξεταστική του Σεπτεμβρίου όπως ορίζει η υπουργική απόφαση, η ΟΔΠΤΕ (Ομοσπονδία Διοικητικού προσωπικού Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης) αποφάσισε απεργία-αποχή από κάθε διοικητική διαδικασία σχετική με το μέτρο, ενισχύοντας την πίεση απέναντι στο υπουργείο. Μόνο αυτή μπορεί να είναι η λύση. Απέναντι στις πολιτικές που περιορίζουν το δικαίωμα της νεολαίας στη δημόσια και δωρεάν παιδεία, απαιτείται οργανωμένος, ενωτικός και μαζικός αγώνας από τους φοιτητές και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Προβάλλεται η ανάγκη για γενικές συνελεύσεις, μαζικές παραστάσεις διαμαρτυρίας στις διοικήσεις των τμημάτων και των σχολών, κεντρικές κινητοποιήσεις και πανελλαδική κλιμάκωση με στόχο την οριστική απόσυρση του ταξικού αντιεκπαιδευτικού μέτρου των διαγραφών.
