Τον περασμένο μήνα στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο Μητσοτάκης είχε διατυπώσει την «ιδέα» να δοθούν πρόσθετα δικαιώματα δόμησης, σαν κίνητρο για την κατασκευή κατοικιών που θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση. Αυτόν τον μήνα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση πρόταση για πρόσθετη δόμηση που υπερβαίνει τα 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, ανοίγοντας τον δρόμο για μεγαλύτερα κτήρια, αυξημένους συντελεστές δόμησης και επιπλέον ορόφους, σύμφωνα με κάποιες μελέτες για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης.
Το μεγαλύτερο μέρος της δυνατότητας πρόσθετης δόμησης συγκεντρώνεται στην Αττική, συμβάλλοντας κι άλλο στον υδροκεφαλισμό της πρωτεύουσας. Όμως η οποιαδήποτε αύξηση του όγκου των οικοδομών θα έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των κατοίκων σε αυτές, οπότε συνοδεύεται από μεγαλύτερες ανάγκες για δρόμους, χώρους πρασίνου, κοινόχρηστων δραστηριοτήτων και υποδομών, αφού τα υπάρχοντα είναι σίγουρο πως δεν καλύπτουν τις σημερινές ανάγκες.

Ταυτόχρονα, η νέα κυβερνητική πρόταση δεν αποτελεί παρά μια «ασπιρίνη για τον καρκίνο» και δεν λύνει το στεγαστικό πρόβλημα ούτε βραχυπρόθεσμα ούτε μακροπρόθεσμα. Παράλληλα, είναι δεδομένο πως με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση δίνει ένα ακόμη δώρο στις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες και δεν εγγυάται με κανέναν απολύτως τρόπο τη θέσπιση πλαφόν στα ενοίκια, την παροχή κοινωνικών κατοικιών με κρατική μέριμνα και ευθύνη, τη μείωση των τιμών στα μισθωτήρια συμβόλαια και πολλά ακόμη που θα όφειλε να κάνει μία κυβέρνηση η οποία θέλει θεωρητικά να λύσει το στεγαστικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, στις περιοχές περιλαμβάνονται από τα βόρεια προάστια της Αθήνας και τμήματα της Ανατολικής Αττικής μέχρι την Αχαΐα, την Κρήτη, τη Μαγνησία, τη Φθιώτιδα, την Αργολίδα, τη Δράμα και την Καστοριά. Αυτή η δόμηση θα μπορέσει να ενεργοποιηθεί μέσω του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, αφού εγκριθούν οι ζώνες και λειτουργήσει η λεγόμενη Ψηφιακή Τράπεζα Γης.

Στην Αττική, στον Βόρειο Τομέα Αθηνών και στην Ανατολική Αττική προβλέπονται 62 Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης, με δυνατότητα δόμησης 1,63 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα. Αρχικά προβλέπονται συνολικά 194 Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης σε 50 δημοτικές ενότητες της χώρας. Από αυτές, οι 91 έχουν περιληφθεί στις μελέτες που τέθηκαν σε διαβούλευση, ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να ακολουθήσουν άλλες 103 ζώνες, μεταξύ των οποίων 37 επιπλέον ζώνες στην Ανατολική Αττική, 55 στην Κεντρική Μακεδονία, 8 στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και 3 στη Στερεά Ελλάδα. Πρόκειται για περιοχές με διαφορετικά πολεοδομικά χαρακτηριστικά, περιοχές αμιγούς, γενικής κατοικίας αλλά και βιομηχανικές και επιχειρηματικές ζώνες. Στις περισσότερες από αυτές προβλέπεται αύξηση των Συντελεστών Δόμησης, δηλαδή θα μπορούν να χτίζονται περισσότερα τετραγωνικά μέτρα στα οικόπεδα αυτών των περιοχών οπότε θα υπάρχει και η ανάλογη πληθυσμιακή αύξηση. Μετά τη δημόσια διαβούλευση θα αξιολογηθούν οι παρατηρήσεις, θα γίνουν τυχόν αλλαγές και θα υπογραφούν τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα αφού ελεγχθούν από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η μεταφορά συντελεστή δόμησης που θεσπίστηκε αρχικά το 1979, επιτρέπει τη μεταβίβαση δικαιωμάτων δόμησης από ένα ακίνητο-δότη σε έναν άλλο-λήπτη. Στα ακίνητα-δότες περιλαμβάνονται, διατηρητέα κτίρια, ακίνητα που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές και ιδιοκτησίες, μέσα σε παραδοσιακούς οικισμούς κλπ όπου έχουν επιβληθεί πολεοδομικοί περιορισμοί και οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να αξιοποιήσουν μέρος ή το σύνολο του συντελεστή δόμησης που αντιστοιχεί στις ιδιοκτησίες τους. Αντί δηλαδή να δημιουργηθεί μηχανισμός αποζημίωσης για δικαιώματα δόμησης από το Κράτος, να μεταφέρεται ο συντελεστής δόμησης μέσω αγοραπωλησίας μεταξύ ιδιωτών ακόμα και σε άλλη περιοχή. Έτσι η υποτιθέμενη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και η διατήρηση χώρων που δεσμεύτηκαν θα υλοποιείται με ιδιωτικές αγοραπωλησίες.

Η εφαρμογή του εργαλείου, ωστόσο, απαιτούσε πιο σαφείς κανόνες. Η δυνατότητα μεταφοράς δικαιωμάτων δόμησης σαν πολεοδομικό εργαλείο, απαιτεί προηγούμενο σχεδιασμό κατά πόσον οι περιοχές υποδοχής μπορούν να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες σε δρόμους, ελεύθερους χώρους, στάθμευση και κοινωφελή δίκτυα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής εκτεταμένης μεταφοράς συντελεστή δόμησης υπάρχει στο Μαρούσι όπου μετατράπηκε μια ολόκληρη περιοχή σε πολεοδομικό σύμπλεγμα γραφείων, χωρίς καμία πολεοδομική μελέτη και έχει ήδη δείξει τα αποτελέσματα, αφού οι χώροι στάθμευσης πχ που κατασκευάστηκαν δεν επαρκούν!

Μέσα σε ολόκληρη τη σχετική ειδησεογραφία, ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αναφέρθηκε ειδικά στη Φιλοθέη και το Ψυχικό «διαβεβαιώνοντας» μάλιστα ότι δεν πρόκειται να επιτραπούν αλλαγές που θα αλλοίωναν τον ιδιαίτερο πολεοδομικό χαρακτήρα των δύο περιοχών μετά τις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί. Ήδη έχουν υπάρξει πολλές αντιδράσεις πολιτών, από άρθρα στον τύπο αλλά και δημοτικών αρχών στις εξαγγελίες αυτές της Κυβέρνησης. Στη χώρα μας που το στεγαστικό πρόβλημα συνέχεια διογκώνεται αφού η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων χτυπιέται από την αχαλίνωτη ακρίβεια, τους μισθούς πείνας, την υποαπασχόληση και την ανεργία, η κυβέρνηση της ΝΔ προσπαθεί να ρίξει στάχτη στα μάτια του λαού με μαντζούνια και προγράμματα που συνήθως απευθύνονται σε ελάχιστους και δε λύνουν το πρόβλημα.