Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στις 24-25 Ιουνίου στην Ολλανδία; Σύνοδος των υπουργών Άμυνας του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), στις 25-26 του ίδιου μήνα, στην Κίνα. Ο SCO αποτελεί το ανατολικό αντίπαλο δέος, στον δυτικό ιμπεριαλισμό, σε ό,τι αφορά την άμυνα και την ασφάλεια. Πολλοί το χαρακτηρίζουν και ως «ΝΑΤΟ της Ασίας».
Ο Οργανισμός, κινητήρια δύναμη του οποίου είναι ο Κινέζο-ρωσικός άξονας, ιδρύθηκε πριν από 25 χρόνια από έξι χώρες. Πλέον συμμετέχουν 10 μέλη (Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Πακιστάν, Ιράν, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν και Λευκορωσία), δύο κράτη ως παρατηρητές και 14 χώρες ως εταίροι διαλόγου. Μετά την προσθήκη της Λευκορωσίας, που συμμετείχε πρώτη φορά ως μέλος, εκτείνεται από τις πεδιάδες της Ανατολικής Ευρώπης ως τον Ινδικό και τον Ειρηνικό ωκεανό και περιλαμβάνει σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού.
Φέτος την προεδρία του οργανισμού έχει το Πεκίνο. Η συνάντηση των υπουργών Άμυνας των κρατών μελών πραγματοποιήθηκε στο Τσινγκτάο, της ανατολικής Κίνας, όπου βρίσκεται μεγάλη ναυτική βάση. Η συνάντηση όχι μόνο χρησίμευσε ως «προθέρμανση» για τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών των χωρών του SCO στην Τιαντζίν φέτος, αλλά πέτυχε και την «πλήρη συμμετοχή» και των 10 υπουργών Άμυνας, καθώς κάτι τέτοιο δεν ήταν δεδομένο.
Ο υπουργός Άμυνας του Ιράν επισκέφτηκε την Κίνα αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός Ιράν-Ισραήλ. O υπουργός Άμυνας της Ινδίας βρέθηκε στην Κίνα για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια, καθώς είχαν μεσολαβήσει συνοριακές εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών και «εμφανίστηκε μαζί» με τον υπουργό Άμυνας του Πακιστάν για πρώτη φορά μετά την Ινδό – Πακιστανική σύγκρουση.
Η «συνύπαρξη» στον SCO χωρών που έχουν αντιτιθέμενα συμφέροντα κάνει τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης, όπως οι Global Times, να μιλούν για το «Πνεύμα της Σαγκάης». Μιλούν υποκριτικά για μια πλατφόρμα που βασίζεται στην «αμοιβαία εμπιστοσύνη, το αμοιβαίο όφελος…προς την οικοδόμηση μιας δίκαιης και εύτακτης πολυπολικής παγκόσμιας τάξης». Πιστά στο προπαγανδιστικό αφήγημα Κίνας και Ρωσίας για την «ιδεολογική» αμφισβήτηση της αμερικανικής ιμπεριαλιστικής ηγεμονίας, σέρνοντας στο άρμα τους χώρες του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου και της Παγκόσμιας Ανατολής. Πάντως η σύνοδος σημαδεύτηκε από την άρνηση της Ινδίας να υπογράψει την κοινή δήλωση καθώς, όπως ισχυρίστηκε, αυτή «ταίριαζε στην αφήγηση του Πακιστάν» αφού δεν γινόταν καταδίκη της τρομοκρατικής επίθεσης στο ινδικό Κασμίρ που οδήγησε στη σύγκρουση Ινδίας – Πακιστάν.
Ο Κινέζος οικοδεσπότης, υπουργός Άμυνας Ντονγκ Τζουν, υποστήριξε ότι ο Οργανισμός είναι ανάγκη να αναπτύξει ρόλο μιας «άγκυρας σταθερότητας» εν μέσω μιας σύνθετης κατάστασης που διαμορφώνεται σήμερα, σ’ έναν κόσμο όπου επικρατεί «το χάος και η αστάθεια». Αναφέρθηκε σε «ηγεμονικές, δεσποτικές και εκφοβιστικές ενέργειες» που «υπονομεύουν σοβαρά τη διεθνή τάξη» καθώς και σε «κοσμοϊστορικές αλλαγές του αιώνα» που επιταχύνονται καθώς «η μονομέρεια και ο προστατευτισμός βρίσκονται σε άνοδο».
Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας, Αντρέι Μπελούσοφ, στη συνάντησή του με τον Ντονγκ, στο περιθώριο της συνόδου, χαιρέτισε τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών, λέγοντας ότι βρίσκονται σε «επίπεδο άνευ προηγουμένου».
Την ίδια στιγμή η Ρωσία εντείνει τις επιθετικές της ενέργειες στην Ουκρανία και όλα δείχνουν πως προετοιμάζει μεγάλη αντεπίθεση μέσα στο καλοκαίρι. Σύμφωνα με την Wall Street Journal οι ρωσικές δυνάμεις απέχουν μόλις 19 χλμ. από τη Σούμι καθώς η Ρωσία θέλει να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας» από την περιφέρεια του Κούρσκ. Παράλληλα ο φιλορώσος επικεφαλής του Λουχάνσκ, ανακοίνωσε πως η Ρωσία ανέλαβε τον πλήρη έλεγχο αυτής της ανατολικής περιφέρειας της Ουκρανίας. Η Μόσχα δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα το γεγονός. Αν ισχύει κάτι τέτοιο θα είναι η πρώτη περιφέρεια της Ουκρανίας, πλην της Κριμαίας, που έχει προσαρτήσει συνταγματικά η Μόσχα και θα ελέγχει πλήρως. Οι άλλες είναι το Ντονιέτσκ, η Χερσώνα και η Ζαπορίζια.
Σε σχέση με πιθανές νέες διαπραγματεύσεις, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για την Ουκρανία, Κιθ Κέλογκ, δήλωσε ότι «η Ρωσία δεν μπορεί να συνεχίσει να κωλυσιεργεί ενώ οι βόμβες στοχεύουν αμάχους στην Ουκρανία». Ανταπαντώντας ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι η Μόσχα δεν καθυστερεί τις συνομιλίες και έχει τηρήσει όλες τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν μέχρι στιγμής στις διαπραγματεύσεις. Επιδιώκοντας να κρατήσει τους διαύλους με την Ουάσιγκτον ανοιχτούς, τόνισε ότι η Ρωσία ευγνωμονεί την ομάδα του Τραμπ για τη συμβολή της στη διεξαγωγή των συνομιλιών.
Τα δυτικά αδιέξοδα στην Ουκρανία, το ρήγμα στις Αμερικανό – ευρωπαϊκές σχέσεις για την Ουκρανία, η στρατιωτική και πολιτική αδυναμία των Ευρωπαίων οδήγησαν τον Μακρόν να μιλήσει τηλεφωνικά με τον Πούτιν. Η συνομιλία κράτησε δύο ώρες, ήταν η πρώτη μετά από τον Σεπτέμβρη του 2022 και έγινε με πρωτοβουλία του Ελιζέ.
Το Κρεμλίνο, στην επίσημη ανακοίνωση, έκανε λόγο για μια «ουσιαστική» τηλεφωνική επικοινωνία σχετικά με την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν. Ο Πούτιν επανέλαβε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν «το άμεσο αποτέλεσμα της πολιτικής των δυτικών κρατών» η οποία «αγνόησε τις ανησυχίες για την ασφάλεια» της Ρωσίας, τα προηγούμενα χρόνια. Οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας θα πρέπει να έχει «συνολικό και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα», να εξαλείψει τις ουσιαστικές αιτίες της κρίσης και να βασίζεται «στις νέες εδαφικές πραγματικότητες», πρόσθεσε το Κρεμλίνο. Αναφερόμενος στο Ιράν, ο Πούτιν είπε ότι είναι αναγκαίο να γίνει σεβαστό το δικαίωμά του στην ειρηνική ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και να ληφθεί υπόψη η συνεχιζόμενη συμμόρφωσή του με τις υποχρεώσεις του με βάση τη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων.
Ο Γάλλος πρόεδρος στήριξε την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, κάλεσε σε κατάπαυση του πυρός και στην έναρξη διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου. Ακόμη τόνισε την ανάγκη το Ιράν να τηρεί τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων και να συνεργαστεί πλήρως με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.
Οι δύο πρόεδροι συμφώνησαν ότι θα επικοινωνήσουν εκ νέου, ανέφερε το Παρίσι.. Ουκρανικά μέσα ανέφεραν ότι μετά την επικοινωνία με τον Πούτιν, ο Μακρόν τηλεφώνησε στον Ζελένσκι.
Μένει να φανεί αν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έγινε σε συνεννόηση είτε με τον Τραμπ είτε με την ευρωπαϊκή «τρόικα του πολέμου» (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) ή ήταν μια πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου και ποια είναι η στόχευσή της.
Την προηγούμενη, ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ βρέθηκε στο Κίεβο για υψηλού επιπέδου συνομιλίες μεταξύ Γερμανών επιχειρηματιών και Ουκρανών αξιωματούχων με στόχο την ενίσχυση της ουκρανικής πολεμικής μηχανής.
Πάντως αίσθηση έχει προκαλέσει η δήλωση του υπουργού Άμυνας της Αυστραλίας, κατά την σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, πως η Αυστραλία θα αναπτύξει έως και 100 στρατιώτες και ένα στρατιωτικό αεροσκάφος στο πλαίσιο της επιχείρησης Kudu για την προστασία μιας «διεθνούς πύλης για ανθρωπιστική και στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία». Ξεκαθάρισε πάντως πως δεν θα έχουν ρόλους απευθείας μάχης.
