Συνέχεια από το προηγούμενο φύλο:
[…] Είχε συνθέσει δεκάδες ποιήματα που έδιναν έμφαση στην ισχυρή ισλαμική ταυτότητα στην Παλαιστίνη.
Η Φάντουα Τουκάν, γεννημένη την ίδια χρονιά που εκδόθηκε η Διακήρυξη Μπάλφουρ, έγινε η μεγαλύτερη ποιήτρια της Παλαιστινιακής αντίστασης. Όχι μόνο χειριζόταν μια άκρως καλλιεργημένη και δυνατή πένα, αλλά η βαθιά γνώση της αραβικής μουσικής τη βοήθησε ν’ αντικρούσει με τις δικές της μόνο δυνάμεις τις εικόνες αγριότητας που απεικονίζονταν στα σιωνιστικά κείμενα.
Λογοτεχνικές Αναμετρήσεις Μετά τη Νάκμπα
Λεγόταν Παλαιστίνη κι εξακολουθεί να λέγεται Παλαιστίνη
Μαχμούντ Νταρουίς
Η Παλαιστινιακή λογοτεχνία, αντλώντας από την πλούσια προϋπάρχουσα κληρονομιά της, υιοθέτησε πλήρως μια ανθεκτική ταυτότητα μετά τη Νάκμπα. Το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ είχε ονομάσει δρόμους και σχολεία από σιωνιστές ποιητές και συγγραφείς και σε ορισμένα μέρη είχε αναγείρει τα αγάλματά τους. Όσοι ήταν ακόμα ζωντανοί, προσκλήθηκαν να ζήσουν στο Ισραήλ. Πολλοί Παλαιστίνιοι συγγραφείς, ωστόσο, αναγκάστηκαν να ζήσουν στην εξορία, κυρίως σε γειτονικές αραβικές χώρες, στον Λίβανο, την Ιορδανία και τη Συρία.
Όπου κι αν βρίσκονταν, συνέχισαν να γράφουν με εξαιρετική αποφασιστικότητα. Όπως ακριβώς και πριν τη Νάκμπα, η ποίηση παρέμεινε στην πρώτη γραμμή της λογοτεχνικής παραγωγής και μετά το 1948. […] Αυτό που γίνεται εντυπωσιακά εμφανές εδώ είναι η τεράστια πίεση που ασκείται στους Παλαιστίνιους ποιητές και συγγραφείς, παρά την ισχυρή διεθνή υποστήριξη που απολάμβανε η νέα γενιά σιωνιστών λογοτεχνών. Αυτή η πίεση δεν προερχόταν αποκλειστικά από το σιωνιστικό κράτος. Σε πολλές περιπτώσεις, υποβάλλονταν επίσης σε στενή παρακολούθηση στις αραβικές χώρες όπου ζούσαν.
Λίγο αφότου ο σιωνιστής συγγραφέας Σμουέλ Γιοσέφ Αγκνόν έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1966, ξέσπασε ο Αραβοϊσραηλινός πόλεμος του 1967 και το Ισραήλ υπερτριπλασίασε την περιοχή που βρισκόταν υπό τον έλεγχό του. Ενώ οι σιωνιστές συγγραφείς φιλοξενούνταν σε κομψές αίθουσες χορού στο Λονδίνο, το Παρίσι, τη Νέα Υόρκη και άλλες δυτικές πόλεις, οι Παλαιστίνιοι ποιητές και συγγραφείς καταδικάστηκαν να ζουν σε στρατόπεδα προσφύγων.
Ενώ ο Αγκνόν έγραφε με άνεση στους δρόμους της κατεχόμενης Ιερουσαλήμ, […] αυτός που εγκαινίασε την Παλαιστινιακή μυθοπλασία της αντίστασης, ο Γκασάν Καναφάνι, έγραψε το αριστούργημά του «Άνδρες στον Ήλιο» σε συνθήκες μυστικότητας, καθώς κρυβόταν από την αστυνομία του Λιβάνου. Γεννημένος στην αυστροουγγρική πόλη Μπουχάτς, ο Αγκνόν θα πέθαινε στο ζεστό του κρεβάτι στην Ιερουσαλήμ, ενώ ο Καναφάνι θα μαρτυρούσε στη Βηρυτό από μια βόμβα 300 κιλών.
Το σώμα του Καναφάνι ανατινάχθηκε, τα άκρα του διασκορπίστηκαν σε τέτοιο βαθμό που ήταν δύσκολο να τα συγκεντρώσουν για ταφή. Το γεγονός ότι ο Καναφάνι, που θα μπορούσε να είχε σκοτωθεί από μια μόνο έκρηξη, μαρτύρησε με τέτοιο τρόπο, ήταν εντελώς συμβολικό: ο σκοπός ήταν να σταλεί ένα μήνυμα ότι οποιοσδήποτε Παλαιστίνιος συγγραφέας συνέχιζε να γράφει, θα μπορούσε ν’ αντιμετωπίσει την ίδια μοίρα.
Παλαιστίνιοι συγγραφείς στοχοποιούνται κατά τη γενοκτονία στη Γάζα
Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης γενοκτονίας στη Γάζα, συγγραφείς και καλλιτέχνες στοχοποιήθηκαν από τους πρώτους. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν καταγράφουν απλά ό,τι γίνεται στη Γάζα – αλλά ενισχύουν επίσης τη φωνή του λαού τους σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Ως αποτέλεσμα, οι επιθέσεις εναντίον τους δεν στοχεύουν μόνο στη δολοφονία ενός μεμονωμένου συγγραφέα ή καλλιτέχνη, αλλά και στη διαγραφή της μνήμης, της πνευματικής παραγωγής και των ιστοριών της Παλαιστίνης που δημιουργήθηκαν για να μεταδοθούν στις μελλοντικές γενιές.
Από τον Οκτώβριο του 2023, το σιωνιστικό κράτος έχει σκοτώσει περισσότερους από 50 Παλαιστίνιους συγγραφείς, ανθρώπους των γραμμάτων και της τέχνης. Παρά το απύθμενο θάρρος τους, αυτοί οι Παλαιστίνιοι έφυγαν με εντυπωσιακή ταπεινότητα. Αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στη Γάζα παρά τις πολυάριθμες απειλές. Τόλμησαν ν’ αψηφήσουν τον θάνατο για να δώσουν το παράδειγμα στον λαό της Γάζας: τα παιδιά που αντιμετωπίζουν άφοβα τους κατακτητές• τους γιατρούς που εκτελούν χειρουργικές επεμβάσεις χωρίς αναισθησία• τους γονείς που θάβουν τα παιδιά τους με τα ίδια τους τα χέρια.
Δια του θανάτου, η ήρεμη, αποφασιστική αντιπαράθεσή τους έστειλε το πιο ισχυρό μήνυμα στον κόσμο. Εκτίμησαν την ολοκλήρωση των ιστοριών του λαού τους ως πολυτιμότερη από τη δική τους ζωή, φεύγοντας απ’ αυτόν τον κόσμο με μισοτελειωμένα σημειωματάρια ποίησης και μυθιστορημάτων και ημιτελείς πίνακες ζωγραφικής. Αυτό είναι που η ισραηλινή κατοχή συνεχίζει να παραβλέπει: πώς κάθε ημιτελής πρόταση για την Παλαιστίνη γίνεται η πρώτη γραμμή μιας νέας πρότασης που δεν έχει ακόμη γραφτεί. Καμιά μυθοπλασία, όσο ισχυρή κι αν είναι, δεν θα μπορέσει ποτέ να κρύψει την αλήθεια για πάντα.
– Η Peren Birsaygılı Mut είναι συγγραφέας, σεναριογράφος ντοκιμαντέρ και εκδότρια από τη Σμύρνη, της οποίας το έργο επικεντρώνεται στην Παλαιστινιακή λογοτεχνία και ιστορία. Είναι συγγραφέας αρκετών βιβλίων, συμπεριλαμβανομένων των «Ανάμεσα στα ελαιόδεντρα» και «Η Πένα και το Τουφέκι», και έχει τιμηθεί με το Ειδικό Βραβείο TYB 2023 και το Βραβείο Ιδεών και Έρευνας Necip Fazıl 2025.
