Ιστορική εμπειρία, επαναστατική ιδεολογία και η σκέψη του Μάο Τσετούνγκ

Στις 21/10/1934 ξεκινά η Μεγάλη Πορεία του Κόκκινου Στρατού της Κίνας, ο οποίος κατάφερε να αποφύγει την περικύκλωση από τις α­στικές-εθνικιστικές δυνάμεις του Τσιανγκ Κάι Σεκ, διανύοντας χιλιάδες δύσκολα και αιματηρά χιλιόμετρα. Ένα αξιοσημείωτο κατόρθωμα αποφασιστικότητας και αντοχής, που έγινε προπύργιο για τους κομμουνιστές, σύμβολο υπερηφάνειας και πατριωτισμού.

Τον Οκτώβριο του 1936, πετυχαίνοντας το στόχο της, η Μεγάλη Πορεία φτάνει στο τέλος της.

Το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα ιδρύθηκε το 1921 και δέκα χρόνια αργότερα ίδρυσε μια Κινεζική Σοβιετική Δημοκρατία στην επαρχία Κιανγκσί της νότιας Κίνας, λίγο βόρεια της Καντόνα. Μετά την ήττα της Κινεζικής επανάστασης στα 1925 – 27, ο στρατηγός Τσιανγκ Kάι Σεκ επέβαλε τη λευκή τρομοκρατία σ’ ολόκληρη τη χώρα. Ο ένοπλος αγώνας των εργατών και αγροτών με τις διάφορες μορφές του κράτησε, αλλά ο κινεζικός λαός αντιμετώπισε μια καινούργια εθνική κρίση.α

Οι κομμουνιστές ήρθαν σε ρήξη με το Εθνικιστικό Κόμμα, το Κουομιντάνγκ, το οποίο εγκαθίδρυσε μια «εθνική» κυβέρνηση υπό τον Τσιανγκ Κάι Σεκ. Ο στρατός του Κουομιντάνγκ με κύριο σύμβουλο τον, αριστοκράτη Πρώσο, στρατηγό φον Ζέεκτ, εφάρμοσε μια στρατιωτική τακτική που, εκμεταλλευόμενη και τα λάθη της στρατιωτικής γραμμής της τότε ηγεσίας του ΚΚ Κίνας, πέτυχε ως τα μέσα του 1934 να περικυκλώσει τον Κόκκινο στρατό.

Η εκστρατεία του Τσιανγκ Κάι Σεκ να περικυκλώσει τον Κόκκινο στρατό έγινε ενώ η Ιαπωνία είχε εξαπολύσει από το 1931 κατακτητικό πόλεμο εναντίον της Kίνας και είχε καταλάβει βορειοανατολικές επαρχίες της. H Ιαπωνική εισβολή και η πολιτική τής μη αντίστασης που εφάρμοσε το Kουομιντάγκ εξόργισε τον κινέζικο λαό, ο οποίος ευθύς εξαρχής βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του απελευθερωτικού αγώνα. Έγινε αμέσως φανερό ότι ο άμεσος σκοπός του Τσιανγκ Κάι Σεκ παρέμενε η εξόντωση του Κόκκινου Στρατού και του κομμουνιστικού κόμματος. Πήρε δάνεια από τις HΠA και την Ιαπωνία (που εκείνη την περίοδο κατείχε μεγάλες περιοχές του κινεζικού εδάφους και την ίδια τη Σαγκάη) και αγόρασε σύγχρονο οπλισμό και μέσα, σε αέρα και στεριά, μίσθωσε στρατιωτικούς συμβούλους, Βρετανούς, Γάλλους, Ιάπωνες και Γερμανούς, σε μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του αντιδραστικού στρατού για να συνεχίσει τις αντικομουνιστικές επιχειρήσεις. Έτσι, τον Οκτώβρη του 1933 εξαπέλυσε την πέμπτη και μεγαλύτερη «κυκλωτική επιχείρηση» εναντίον του Κόκκινου Στρατού (μετέπειτα Λαϊκού Στρατού) με 1.000.000 στρατιώτες και 200 αεροπλάνα. Κύριος στόχος της νέας επιχείρησης ήταν και πάλι η κεντρική βάση του Κιανγκσί.

Σε ολόκληρη τη χώρα ο Κόκκινος Στρατός αριθμούσε 300.000 άνδρες και το δυναμικό των εφεδρειών μεγάλωνε, στο βαθμό που στην ύπαιθρο -με την αγροτική μεταρρύθμιση στις απελευθερωμένες περιοχές- βελτίωνε τους όρους διαβίωσης και ο λαός διατίθονταν ευνοϊκά στο επαναστατικό κίνημα. Η πρώτη στρατιά, ένα επίλεκτο κομμάτι καθοδηγούμενο άμεσα από την K.E. του Κόκκινου Στρατού, είχε 85.000 άνδρες στην περιοχή του Κιανγκσί, κεντρική βάση του κόμματος, και -παρά τις υπέρτερες δυνάμεις του αστικού στρατού- υπήρχαν οι δυνατότητες να αντιμετωπισθεί νικηφόρα η νέα επίθεση.

Εκείνη την περίοδο το K.K. Kίνας ξεπερνούσε μια σοβαρή κρίση αριστερού οπορτουνισμού και με το 6ο συνέδριο προσπάθησε να πάρει μια σειρά μέτρα για να βάλει τέλος στην αριστερίστικη γραμμή του Λι Λι Σαν. Όμως η προσπάθεια αυτή παρεμποδίστηκε. Ο Μάο Τσετούνγκ, που δεν μπόρεσε να πάρει μέρος στο 6ο συνέδριο αλλά εκλέχτηκε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, μετά το συνέδριο συνέβαλε πρακτικά να αντιμετωπιστούν με σωστό τρόπο προβλήματα που το συνέδριο δεν έλυσε ή τα αντιμετώπισε λαθεμένα. Υπέδειξε ως μοναδικά σωστό δρόμο για την επανάσταση -μετά τη συντριβή των επαναστατικών δυνάμεων στις πόλεις- τη μεταφορά του κέντρου βάρους της επαναστατικής δουλειάς στο χωριό, τη δημιουργία επαναστατικών βάσεων στην ύπαιθρο και την περικύκλωση των πόλεων.

H αριστερή παρέκκλιση είχε σαν αποτέλεσμα στρατιωτικές αποτυχίες του Κόκκινου Στρατού στην απόκρουση των κυκλωτικών εκστρατειών του στρατού του Τσιανγκ Kάι Σεκ.

Η Μεγάλη Πορεία

Η περικύκλωση του Κόκκινου στρατού και ο κίνδυνος συντριβής του από τις αντιδραστικές δυνάμεις οδήγησε στην απόφαση να οργανωθεί η Μεγάλη Πορεία, που ξεκίνησε τον Οκτώβρη του 1934. Έπρεπε, για να διατηρηθούν οι δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού και να αρχίσει ο πόλεμος εναντίον των Ιαπώνων, να συγκεντρωθούν όλες οι δυνάμεις στη Βόρεια Κίνα. Και για να γίνει αυτό, ο εχθρικός κλοιός έπρεπε να σπάσει.

Η ηγεσία του Κόκκινου Στρατού, στην πρώτη φάση της Μεγάλης Πορείας, εφάρμοσε μια λάθος τακτική για την επιτυχία των αντικειμενικών σκοπών της.

Το βασικό πρόβλημα της τακτικής αυτής ήταν η αποφυγή της σχεδιασμένης σύγκρουσης με τον εχθρό με άμεσες συνέπειες: α) το πέρασμα της πρωτοβουλίας στον εχθρό και της παροχής δυνατότητας να συγκεντρώνει δυνάμεις όπου ήθελε και όταν ήθελε, β) η επιβράδυνση της πορείας εξαιτίας των ελιγμών αποφυγής του εχθρού, που διευκόλυνε τις αντίπαλες κινήσεις. Και βέβαια αυτή η τακτική θα συνεχίζονταν αν δεν υπήρχε ανάγκη να διασπασθεί ο κλοιός των αντιδραστικών στρατευμάτων. Η Πρώτη Στρατιά πραγματοποίησε αρκετές επιθέσεις και κατάφερε να διασπάσει τις γραμμές του εχθρού. Όμως η επιθετική αυτή τακτική σταματούσε αμέσως μόλις η κάθε επίθεση πετύχαινε τον άμεσο εξ ανάγκης σκοπό της, οπότε ο εχθρός ανακτώντας πρωτοβουλία κινήσεων κατάφερνε και πάλι να κυκλώνει τη στρατιά. Με αυτό τον τρόπο η Πορεία συνεχιζόταν, αλλά η στρατιά πλήρωνε κάθε βήμα της με πολλούς νεκρούς. Ένα μόνο μήνα πορείας της στρατιάς στοίχισε τα 3/5 της δύναμής της.

Η αντιδραστική κλίκα του Tσιανγκ συγκέντρωνε συνέχεια δυνάμεις και δημιουργούσε οχυρωματικά έργα (μπλοκ χάουζ) όσο προχωρούσαν τα στρατεύματα. Η μεγάλη συγκέντρωση εχθρικών δυνάμεων θα οδηγούσε όχι μόνο στη συντριβή της πρώτης στρατιάς αλλά και της δεύτερης, οπότε το λαϊκό κίνημα θα έχανε τα σημαντικότερα στρατιωτικά τμήματά του. Η κατάσταση ήταν κρίσιμη τόσο για το K.K. όσο και για τον Κόκκινο Στρατό. Ένα λάθος ακόμη και το τέλος θα ερχόταν αναπότρεπτα. Η πρόοδος της επανάστασης θα ανακοπτόταν.

Στη συγκεκριμένη στιγμή έγινε η παρέμβαση του Μάο Τσετούνγκ, που ήταν 40 ετών εκείνη την εποχή. Έχοντας την υποστήριξη της πλειοψηφίας των στρατιωτικών ηγετών, του Τσου εν Λάι και του Τσου Ντε, ξεκίνησε -και επίσημα στη σύσκεψη του Tσουνγί- έναν πεισματικό αγώνα αναθεώρησης της ακολουθούμενης πολιτικοστρατιωτικής τακτικής.

Στην Πλατιά σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου τής Κ.Ε. του ΚΚΚ, που συγκλήθηκε στην πόλη Τσουνγί τον Ιανουάριο του 1935, έγινε ένας απολογισμός της προηγούμενης τακτικής διεξαγωγής του πολέμου, απορρίφθηκε η γραμμή διεξαγωγής του πο­λέμου των «αριστερών» οππορτουνιστών και υιοθετήθηκε η γραμμή του Mάο Tσετούνγκ για τα προβλήματα του πολέμου. Αναδείχτηκε,επίσης, νέα ηγεσία της ΚΕ του κόμματος με επικεφαλής το Μάο Τσετούνγκ. Mε βάση το νέο στρατηγικό σχεδιασμό της Κινεζικής ηγεσίας προωθήθηκε με επιτυχία η πραγματοποίηση των σκοπών της Μεγάλης Πορείας.

Η απόσταση που διάνυσε τελικά φτάνοντας ύστερα από ένα χρόνο στον προορισμό της, στα σύνορα των επαρχιών Σένσι – Kανσού, και συνεχίστηκε στις δυτικές περιοχές της Κίνας, ανέβηκε στο φανταστικό αριθμό των 25.000 λι (12.500 χιλιόμετρα). H αλλαγή της στρατιωτικής τακτικής του Κόκκινου Στρατού βρήκε απροετοίμαστο τον Tσιανγκ Kάι Σεκ.

Τον Ιούνιο του 1936 η 2η στρατιά φθάνει στον Γιανγκτσέ και ενώνεται με την Τέταρτη Στρατιά. Τον Οκτώβριο του 1936 ενώνονται με την Πρώτη Στρατιά και έτσι η Μεγάλη Πορεία φτάνει στο τέλος της.

Τα αποτελέσματα αυτού του τιτάνιου αγώνα

Ουσιαστικά η Μεγάλη Πορεία του Στρατού των εργατών και αγροτών, δηλ. του Κόκκινου Στρατού, κράτησε συνολικά δύο χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της δίχρονης μάχης, το Κόμμα ατσαλώθηκε, ξεπέρασε τις αριστερές παρεκκλίσεις στα ζητήματα τακτικής του πολέμου, ανέπτυξε τη θεωρία του αντιγιαπωνέζικου-αντιιμπεριαλιστικού μετώπου, ειδικότερα σε μια περίοδο όπου ο παγκόσμιος πόλεμος και η γιαπωνέζικη επέμβαση και απειλή ήταν άμεση και ορατή. Το κυριότερο όμως είναι ότι ριζώθηκε η ηγεσία του Mάο Τσετούνγκ σε ολόκληρο το κόμμα, γεγονός που είχε άμεσα αποτελέσματα που είχαν αφετηρία στην άποψη που διατύπωσε από το 1930: «[…] Όταν λέμε ότι μια οδηγία ενός ανώτερου οργάνου ηγεσίας είναι σωστή, αυτό δεν συμβαίνει μόνο επειδή προέρχεται από “ένα ανώτερο όργανο ηγεσίας”, αλλά επειδή το περιεχόμενό της συμφωνεί τόσο με τις αντικειμενικές όσο και με τις υποκειμενικές συνθήκες του αγώνα και πληροί τις απαιτήσεις του. Είναι εντελώς λάθος να υιοθετούμε μια φορμαλιστική στάση και να εκτελούμε τυφλά οδηγίες χωρίς να τις συζητάμε και να τις εξετάζουμε υπό το φως των πραγματικών συνθηκών, απλώς και μόνο επειδή προέρχονται από ένα ανώτερο όργανο. Είναι η κακοήθεια που προκαλεί αυτός ο φορμαλισμός που εξηγεί γιατί η γραμμή και η τακτική του Κόμματος δεν ριζώνουν βαθύτερα στις μάζες».

Αυτό ακριβώς αποτυπώθηκε με την απόφαση για τη Μεγάλη Πορεία, που από τη θεωρία περάσαμε στην ανάλυση της πραγματικότητας, τη στρατηγική και ταχτική δράση, την επανεκτίμηση της κατάστασης. Μια επαναστατική διαδικασία που παρουσιάζεται από τον Μάο ως διαδικασία συνεχούς προσαρμογής στις μερικώς ή συνολικά μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Το κομμουνιστικό επιτελείο παρέδωσε μαθήματα πολιτικοστρατιωτικής επιχειρησιακής ευκινησίας και ευφυών ελιγμών, που ακόμη και σήμερα διδάσκονται σε στρατιωτικές σχολές. Ο στρατός δεν παρουσιάζεται αποκλειστικά ως μηχανισμός πολέμου, υποχώρησης, άμυνας, επίθεσης, ελιγμών, ακόμη και παραπλάνησης του εχθρού. Συνδέεται άμεσα με την πολιτική σκέψη και δράση. Συνδέεται με την πολιτική δουλειά, την οργάνωση και την κινητοποίηση του κινέζικου λαού, την πολιτική αξιοπιστία, την πειθαρχία των μελών του, την ικανότητά του να δημιουργεί οργανώσεις βάσης του κόμματος και του στρατού, με τη δυνατότητα ανάπτυξης εφεδρειών και την πολιτική κατανόηση των τοπικών κοινωνικών συνθηκών. Φθάνει μόνο να αναλογιστούμε ότι οι στρατιωτικές μονάδες βάδισαν πάνω από 12.500 χιλιόμετρα!… υπό το πρίσμα των παραπάνω δεδομένων.

Σ’ αυτά τα χρόνια έγινε αντιληπτό σ’ ολόκληρο τον κόσμο και πρώτα απ’ όλα στο λαό της Κίνας πως ο Κόκκινος Στρατός της ήταν αδύνατο να ηττηθεί και πως ένα καινούργιο κεφάλαιο άνοιγε στην ιστορία της κινέζικης επανάστασης. 85.000 πεινασμένοι και ξυπόλητοι μαχητές, κυνηγημένοι κατά πόδας από 1.000.000 καλοθρεμμένους και καλά οπλισμένους στρατιώτες των αντιδραστικών, πραγματοποίησαν αυτό που σήμερα φαντάζει ακατόρθωτο. Πλάι στην καθοδήγηση του Κ.Κ. Κίνας και του Μάο βρισκόταν ο ικανός στρατιωτικός διοικητής Τσου Ντε, ένας πρώην αξιωματικός του αυτοκρατορικού στρατού, ο οποίος είχε ενταχθεί στους κομμουνιστές τη δεκαετία του 1920 και είχε εκπαιδεύσει τις μονάδες του Κόκκινου Στρατού στο νότο.

Στο δρόμο της, μόνο η Πρώτη Στρατιά συνέτριψε 410 συντάγματα του Kουομιντάγκ, κατέλαβε προσωρινά 54 μεγάλες πόλεις και διέσχισε 11 μεγάλες επαρχίες, όπως το Φουνκέν, Kανσού, Γκουανγκντόνγκ, Xουνάν, Γενάν Σετσουάν, Kανγκσού και Σεντσί.

Αυτά τα επιτεύγματα πραγματοποιήθηκαν γιατί το Κόμμα έχει παραμείνει με καθαρό μυαλό στη νέα κατάσταση για να σώσει τις δυνάμεις της επανάστασης από απώλειες, παρά τις ατελείωτες δολοπλοκίες του Τσιανγκ Κάι Σεκ και τις πολλές ένοπλες επιθέσεις. Η διευρυμένη σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής που συγκλήθηκε στο Τσουνγί, τον Ιανουάριο του Ι935, που εγκαθίδρυσε νέα ηγεσία της Κεντρικής Επιτροπής με επικεφαλής το σύντροφο Μάο Τσετούνγκ στη θέση της προηγούμενης «αριστερής» οπορτουνιστικής ηγεσίας, έδειξε ότι η Μεγάλη Πορεία δεν ήταν αποτέλεσμα μιας απόλυτα ομόφωνης πολιτικοστρατιωτικής γραμμής αλλά αποτέλεσμα μιας περιόδου έντονων πολιτικοστρατιωτικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων μέσα στο ΚΚ Κίνας.

Αποτέλεσμα ανάλυσης της πραγματικότητας και σύνθεσής της σε μια νέα ιστορική εμπειρία πάνω στην οποία ο Μάο οικοδόμησε ορισμένες από τις στρατηγικές του αντιλήψεις, όπως το ζήτημα του παρατεταμένου αγώνα.

Ωστόσο, καθώς η σύσκεψη αυτή έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Πορείας του Κόκκινου Στρατού, έπρεπε να περιοριστεί σε αποφάσεις για τα πιο επείγοντα στρατιωτικά προβλήματα, για την οργάνωση της Γραμματείας και της Επαναστατικής Στρατιωτικής Επιτροπής της Κεντρικής Επιτροπής και να ασχοληθεί συστηματικά με τα διάφορα προβλήματα τα­κτικής στον πολιτικό τομέα. Σε αυτή την επαναστατική κομματική σύναξη ο Μάο ανάλυσε την αντίφαση, επιτυχία-αποτυχία, κάτω από το φως της διαλεκτικής και από τη σκοπιά της επαναστατικής προοπτικής. Συγκεκριμένα, τόνισε ότι από μια άποψη ο Κόκκινος Στρατός έχει αποτύχει (δηλαδή, απέτυχε να διατηρήσει τις αρχικές του θέσεις), αλλά από μια άλλη άποψη έχει κερδίσει μια νίκη (δηλαδή, στην εκτέλεση του σχεδίου της Μεγάλης Πορείας). Από μια άποψη ο εχθρός κέρδισε μια νίκη (δηλαδή, στην κατάληψη των αρχικών μας θέσεων), αλλά από μια άλλη άποψη έχει αποτύχει (δηλαδή, απέτυχε να εκτελέσει το σχέδιό του της «περικύκλωσης και καταστολής» και της «καταδίωξης και καταστολής»). Αυτή είναι η μόνη κατάλληλη διατύπωση και απαραίτητη διαπίστωση, διότι ολοκληρώσαμε τη Μεγάλη Πορεία.

«…Μιλώντας για τη Μεγάλη Πορεία, κάποιος μπορεί να ρωτήσει: “Ποια είναι η σημασία της;” Απαντάμε ότι η Μεγάλη Πορεία είναι η πρώτη του είδους της στα χρονικά της ιστορίας, ότι είναι ένα μανιφέστο, μια προπαγανδιστική δύναμη, μια μηχανή σποράς. Από τότε που ο Παν Κου (ο δημιουργός του κόσμου) χώρισε τον ουρανό από τη γη και βασίλευσαν οι Τρεις Κυρίαρχοι και οι Πέντε Αυτοκράτορες, έχει δει ποτέ η ιστορία μια μακρά πορεία σαν τη δική μας; Για δώδεκα μήνες βρισκόμασταν υπό καθημερινή αναγνώριση και βομβαρδισμό από τον ουρανό από δεκάδες αεροπλάνα, ενώ στην ξηρά μάς περικύκλωναν και μας καταδίωκαν, μας εμπόδιζαν και μας αναχαίτιζαν μια τεράστια δύναμη εκατοντάδων χιλιάδων ανδρών, και συναντήσαμε αμέτρητες δυσκολίες και κινδύνους στο δρόμο. Κι όμως, χρησιμοποιώντας τα δύο μας πόδια, διασχίσαμε μια απόσταση μεγαλύτερη από είκοσι χιλιάδες λι σε μήκος και πλάτος έντεκα επαρχιών. Ας ρωτήσουμε, έχει γνωρίσει ποτέ η ιστορία μια μακρά πορεία ίση με τη δική μας; Όχι, ποτέ… H Μεγάλη Πορεία», αναφέρει ο Mάο Tσετούνγκ, «ήταν ταυτόχρονα κήρυκας, υποκινητής και σπορέας… Η Μεγάλη Πορεία ήταν ένας κήρυκας που ανάγγειλε σ’ όλο τον κόσμο πως ο Κόκκινος Στρατός είναι στρατός ηρώων και ανδρείων και πως οι ιμπεριαλιστές και ο εγκάθετός τους Tσιανγκ Kάι Σεκ και η κλίκα του δεν αξίζουν τίποτε. Δίχως αυτή την εκστρατεία δεν θα μπορούσαν να μάθουν τόσο γρήγορα οι λαϊκές μάζες πως υπάρχει στον κόσμο μια ανώτερη αλήθεια σαν αυτήν που ενσαρκώνει ο Κόκκινος Στρατός… Ποιος οδήγησε αυτή την εκστρατεία στη νικηφόρα έκβαση; Το Κομμουνιστικό Κόμμα. Δίχως αυτό παρόμοια εκστρατεία θα ήταν αδιανόητη. Το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα, η ηγεσία του, τα στελέχη του και τα μέλη του δεν φοβούνται καμία δυσκολία ή κακουχία. Όποιος αμφισβητεί την ικανότητά μας να ηγηθούμε του επαναστατικού πολέμου θα πέσει στο τέλμα του οπορτουνισμού. Μια νέα κατάσταση προέκυψε μόλις τελείωσε η Μακρά Πορεία. Στη μάχη του Τσιλότσεν, ο Κεντρικός Κόκκινος Στρατός και ο Βορειοδυτικός Κόκκινος Στρατός, πολεμώντας με αδελφική αλληλεγγύη, διέλυσαν την εκστρατεία “περικύκλωσης και καταστολής” του προδότη Τσιανγκ Κάι Σεκ κατά της συνοριακής περιοχής Σεντσί-Kανγκσού και έτσι έθεσαν τον ακρογωνιαίο λίθο για το έργο που ανέλαβε η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος, το έργο της ίδρυσης του εθνικού αρχηγείου της επανάστασης στη βορειοδυτική Κίνα…». (Μάο Τσετούνγκ: «Σχετικά με τις ταχτικές εναντίον του γιαπωνέζικου ιμπεριαλισμού», 27-12-1935 ).

Ο Κόκκινος Στρατός στην καινούργια του βάση έχει ακμαίο το ηθικό και πλούσια την πείρα του. Καθ’ όλη τη διάρκεια του «δύσβατου ταξιδιού» τους, ο Κόκκινος στρατός διέσχισε 18 οροσειρές και 24 ποτάμια για να φτάσουν στη βορειοδυτική επαρχία Σεντσί. Ο ηρωισμός των «ξυπόλυτων» της Μεγάλης Πορείας ενέπνευσε πολλούς νέους Κινέζους να ενταχθούν στο Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα στα τέλη της δεκαετίας του 1930 και στις αρχές της δεκαετίας του 1940. Με απλά λόγια μετατράπηκε η Μεγάλη Πορεία στην αχανή Κίνα αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη σε σύμβολο της επαναστατικής αντοχής, της κομματικής ε­νότητας, της σχέσης με τις λαϊκές μάζες και της ικανότητας του κομμουνιστικού κινήματος να μετατρέπει μια στρατιωτική υποχώρηση σε νέα πολιτική επαναστατική αφετηρία.

«Όταν αλλάζει η επαναστατική κατάσταση, οι επαναστατικές τακτικές και οι μέθοδοι ηγεσίας πρέπει να αλλάζουν αναλόγως. Το καθήκον των Ιαπώνων ιμπεριαλιστών, των συνεργατών και των προδοτών είναι να μετατρέψουν την Κίνα σε αποικία, ενώ το δικό μας καθήκον είναι να μετατρέψουμε την Κίνα σε ελεύθερη και ανεξάρτητη χώρα με πλήρη εδαφική ακεραιότητα» (στο ίδιο).

14 χρόνια μετά η κινεζική επανάσταση θριαμβεύει.

«Ποιες ψυχικές δυνάμεις στήριξαν τη μεγαλειώδη προσπάθεια; Τι τους έκαμε να περιφρονήσουν το θάνατο; Τι ήταν ε­κείνο που στάθηκε μοχλός για να σηκωθεί η ταφόπλακα που βάραινε στα στήθη τους πριν ακόμα γεννηθούν; Φανατισμός; Δεν κρατά παρά ελάχιστα. Αυταπάτη; Είναι ένα όνειρο που ζει μια νύχτα. Κάτι άλλο πιο δυνατό, πιο μόνιμο, κάποια καινούργια πρωτόγνωρη δύναμη: Ο νέος άνθρωπος, η νέα κοινωνία».