Αν κάποιος είναι φανατικός αναγνώστης της στήλης «Δεκαπενθήμερο» του Λαϊκού Δρόμου μπορεί εύλογα να κατέληγε στο συμπέρασμα ότι έχουμε μία πολιτική εμμονή με το δίπολο άτομο-κοινωνία…
Όπου το ξεχωριστό άτομο, σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής, θέτει τα προσωπικά του ζητήματα πάνω από το σύνολο, σπαταλώντας χρόνο, χρήμα και φαιά ουσία, βαδίζοντας στην πραγματικότητα τον αναποτελεσματικό και ατελέσφορο δρόμο της μοναχικότητας, αυτοέγκλειστος στο προσωπικό καβούκι του… Γίναμε μάρτυρες, αυτόπτες και αυτήκοοι, της απάντησης που έδωσε κάποιος στην ερώτηση «τι να κάνει ένας εργαζόμενος μπροστά στην εργοδοτική αυθαιρεσία». Η απάντηση; «Είναι δικό του θέμα»!
Όμως κάθε κοινωνική συγκρότηση (κοινωνία-σχηματισμός), εδώ και πολλά χρόνια, αποφάσισε ότι μία σειρά ζητημάτων δεν είναι προσωπικά, αλλά συλλογικά. Έτσι, θεσπίστηκαν οι νόμοι, βρέθηκαν ήθη κι έθιμα, οργανώθηκε η εκπαίδευση, η υγεία, η πρόνοια, αποφασίστηκαν κοινές δράσεις κλπ. Για παράδειγμα, το να πηγαίνουν τα παιδιά μέχρι τα 18 στο σχολείο (στην πατρίδα μας) δεν υπόκειται στην κρίση των γονιών, αλλά της κοινωνίας. Η διαφύλαξη του δασικού πλούτου δεν είναι αποτέλεσμα της δράσης κάποιων, αλλά της κοινωνίας επίσης, (που στη συγκεκριμένη ιστορική φάση εκφράζεται από το αστικό κράτος, τους συλλόγους, την τοπική αυτοδιοίκηση). Αν οδηγούμε με συγκεκριμένα όρια ταχύτητας στο δεξί μέρος του δρόμου είναι αποτέλεσμα μιας γενικής συμφωνίας που έγινε (αστικός) νόμος.
Εμείς, ως υλιστές, δε φοβόμαστε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους γιατί είμαστε ρεαλιστές και ταυτόχρονα «υπερβατικοί» των δοσμένων πραγμάτων. Όταν λοιπόν λες σε έναν εργαζόμενο ότι ο μισθός, το μεροκάματο, το δώρο, η σύνταξη, η αξιοπρέπεια είναι «δικό του θέμα», δεν απέχεις διόλου από τον χυδαίο νεοφιλελευθερισμό με τη θεωρία της ατομικής ευθύνης και την τρέχουσα μητσοτακική ρήση «ο καθένας μόνος του και ο θεός στο διάστημα».
Η γέννηση και ύπαρξη των συνδικάτων, που συλλογικά αποφασίζουν για μία γενική αναγκαιότητα, καταδείχνει πόσο σκάρτος, ψεύτικος και ανώφελος είναι ο νεοφιλελεύθερος κουβάς που θέλει να εμπεδώσει στους εργάτες την αξία της μοναχικότητας. Τη μοναξιά της μεγαλειότητας, που θα ’λεγαν σαρκάζοντας ορισμένοι θυμόσοφοί μας. Για να γενικεύσουμε το συλλογισμό μας θα λέγαμε πως μια ανώτερη μορφή κοινωνικής οργάνωσης, ο σοσιαλισμός δηλαδή, σημαίνει (εκτός από τη λαϊκή εξουσία) την ανθρωποποίηση του ανθρώπου και την καλύτερη, καθαρότερη και λειτουργικότερη μορφή της συλλογικότητας.
Μας προξενεί άσχημη εντύπωση πως στα σχολεία, αντί να καλλιεργείται πρώτιστα το ομαδικό πνεύμα (πχ με ομαδικές εργασίες), εξυμνείται ο ατομικός και στείρος ανταγωνισμός μαθητών/μαθητριών. Ύστερα κλαίμε σαν χορός σε αρχαία τραγωδία για τα περιστατικά εσωσχολικής βίας που τον τελευταίο καιρό παίρνουν μορφή φρικώδους χιονοστιβάδας.
Όχι λοιπόν! Τα περισσότερα ζητήματα που μας απασχολούν, από τις τιμές στα μαγαζιά έως την εργασία/ανεργία δεν είναι ατομικά, αλλά κοινωνικά θέματα. Αυτό καθόλου δεν μειώνει την προσωπική επιλογή, τους δρόμους που επιλέγει ένα άτομο, τα ιδιαίτερα γούστα του. Αλλά είμαστε ακράδαντα πεισμένοι ότι οι συμπεριφορές μας, τα ελατήρια των πράξεών μας, οι κλίμακες ηθικής, κοινωνικής και πολιτικής θέασης, όσο κι αν στριμώχνονται στο σκοτεινό «εγώ», έχουν βαθιές ρίζες στις κοινωνικές μας σχέσεις, στο πλαίσιο αναφοράς μας. Αντί λοιπόν να παίρνουμε από τους ανθρώπους την αναγκαία πυξίδα για να βρούμε το βορρά, είναι καλύτερο να τους παροτρύνουμε να κολυμπήσουν στα νερά του «εμείς», στο συλλογικό, στους αγώνες, στα σωματεία. Κι αντί για το «κάντο μόνος σου», ας τείνουμε χέρι βοήθειας.
