Μία αγαπημένη επωδός των νέων ανθρώπων που ψάχνονται κι αναρωτιούνται είναι να γίνει ένας… ακτιβισμός. Όπου ακτιβισμό εννοούμε μία φαντασμαγορική πράξη, ένα γεγονός που σκαρφαλώνει στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και στις πρώτες ειδήσεις της ΤV. Ο ακτιβισμός και τα κοινωνικά του παράγωγα (ακτιβιστής, ακτιβίστρια, ακτιβιστικό κίνημα) ορισμένες φορές τείνουν να υποκαταστήσουν την πολιτική και να γεμίσουν τα κενά της απουσίας της.
Θα λέγαμε ότι ο ακτιβισμός και η απολιτική είναι το τίμημα που πληρώνει το ταξικό και αριστερό κίνημα για την υποχώρησή του. Σε παραπλήσιες χώρες την αμπώτιδα της αριστεράς ανέλαβε να καλύψει ο φονταμενταλισμός και η επιστροφή του στις ρίζες. Ο πρακτικισμός τού εδώ και τώρα «κάτι να γίνει» μας φέρνει αναπόφευκτα στο νου το Β. Ι. Λένιν ο οποίος μας διδάσκει: «Χωρίς επαναστατική θεωρία, δεν υπάρχει επαναστατική πράξη». Χωρίς θεωρία και σχέδιο το κίνημα θα ’ναι ακέφαλο σώμα. Χωρίς πράξη θα ’ναι ασώματη και ομιλούσα κεφαλή. Υποστηρίζουμε ότι κάθε κίνημα θα πρέπει να κατέχει μία συμπυκνωμένη θεωρία, μία πυξίδα για δράση.
Αναμφίβολα στην κοινωνική διαδρομή προηγήθηκε η πράξη. Ο άνθρωπος όργωσε, φύτεψε, πολέμησε, ταξίδεψε χωρίς χάρτες κλπ και, στη συνέχεια, αυτή την πρακτική την ύψωσε σε βιωμένη εμπειρία, αργότερα σε συμπυκνωμένη πείρα, αργότερα σε επιστήμη, φιλοσοφία, ιδεολογία. Το τρίπτυχο πράξη, πείρα, επιστήμη διατρέχει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης και κοινωνικής δραστηριότητας. Αλλά δε βρισκόμαστε στις απαρχές της ανθρωπότητας και προφανώς δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Ο Μαρξ έγραψε πως ο επιστημονικός σοσιαλισμός στηρίχτηκε στον αγγλικό εμπειρισμό, στο γαλλικό διαφωτισμό και στη γερμανική φιλοσοφία. Δηλαδή ο σοσιαλισμός ανωτεροποιούσε τα τρία συστατικά του κι έτσι εμείς «πατάμε» πάνω σε μία θεωρία.
Ο Β. Ι. Λένιν πήγε παραπέρα το μαρξισμό ενσωματώνοντας σ’ αυτόν την εμπειρία του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, τον ιμπεριαλισμό, την προδοσία της Β΄ Διεθνούς και φυσικά την Οκτωβριανή Επανάσταση.
Οι αστοί φιλόσοφοι (και γλωσσολόγοι) προσπάθησαν να υποτιμήσουν το ρόλο της επιστήμης και της θεωρίας στο πεδίο της γλώσσας. Ένας από αυτούς (Βίτγκενσταϊν) έλεγε πως ο κόσμος βρίσκεται στην άκρη της γλώσσας μας και ότι διαφέρουμε από τα ζώα λόγω γλώσσας και όχι νόησης. Οι μαρξιστές λοιπόν διόλου δεν ενστερνίζονται την ευαγγελική ρήση «ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος». Λένε πως η αρχική βάση είναι η πράξη και ότι αυτή είναι το κριτήριο της αλήθειας (Μάο). Η πιο σωστή προσέγγιση του θέματος είναι η διαλεκτική τριάδα: πράξη, θεωρία, νέα πράξη. Όπου η πρακτική δραστηριότητα περνάει σ’ ένα ανώτερο επίπεδο αφού έχει ενσωματώσει την «παλιά κίνηση» και τη συνόψισή της (θεωρία).
Ο ακτιβισμός λοιπόν δεν είναι αμελητέος, αλλά σαν τακτική πρέπει να υπηρετεί το σκοπό (στρατηγική). Ο κρότος ενός όπλου, η λάμψη μιας χειροβομβίδας δεν είναι show για χειροκρότημα. Εξαρτάται από ποιον γίνεται και τι υπηρετεί. Η ποικιλώνυμη, ασπόνδυλη και πολύφερνη αναρχοαυτονομία (ή όπως ονομάζεται) εκστασιάζεται μπροστά στη λάμψη και μένει με ανοιχτό το στόμα όταν ξυπνάει από το κακάρισμα ενός πολυβόλου, ανεξάρτητα ποιος το χειρίζεται και για ποιον λόγο. Γι’ αυτό άλλωστε φωνάζει «λευτεριά σ’ όσους είναι στα κελιά», συμπεριλαμβάνοντας προφανώς και τους φασίστες χρυσαυγίτες φυλακισμένους.
Αλλά έτσι ερχόμαστε στο προκείμενο και στη δική μας επιμονή. Τα πράγματα είναι πολιτικά και η ματιά μας πρέπει να είναι τέτοια: πολιτική. Αλλιώς απέναντι στο εμβληματικό έργο του πρωτομάστορα Λένιν «Τι να κάνουμε» θα προβάλλουμε το κουτούτσικο «Να κάνουμε κάτι».
