Κόντρα στο κλίμα εφησυχασμού που τα αστικά επιτελεία συνεχίζουν προκλητικά να καλλιεργούν, οι εξελίξεις καταγράφουν την όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του ανταγωνισμού ιμπεριαλιστικών και περιφερειακών δυνάμεων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με τις αστικές τάξεις σε Ελλάδα και Τουρκία να προσδοκούν οφέλη με το πλασάρισμά τους στη μια ή την άλλη πλευρά των βασικών ανταγωνιζόμενων δυνάμεων.

Στην Ελλάδα, εν μέσω της προεκλογικής περιόδου, Τσίπρας και Μητσοτάκης πλειοδοτούν σε ξενοδουλεία, αφού θεωρούν ότι η πλήρης ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ, διασφαλίζει και ισχυροποιεί τον ρόλο της χώρας, μέσα σε ένα “καμίνι που βράζει” στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα σε Κύπρο και Αιγαίο. Παίζουν τυχοδιωκτικά παιχνίδια έχοντας συγκροτήσει, υπό την υψηλή εποπτεία των ΗΠΑ, τον αντιδραστικό άξονα με Ισραήλ και Αίγυπτο, ευελπιστώντας να περιορίσουν τις περιφερειακές αξιώσεις της Τουρκίας, που διεκδικεί ρόλο και μερίδιο επιρροής στην περιοχή. Θεωρούν το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. θεματοφύλακες των αμφισβητούμενων κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας αλλά και της Κύπρου. Μόνο που μέχρι στιγμής, παρά τις δηλωμένες προσδοκίες του Τσίπρα, η Ε.Ε. δεν έχει προχωρήσει σε καμία από τις προσδοκώμενες κυρώσεις έναντι της Τουρκίας, που προχωράει σε γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ, ενώ απειλεί ανοικτά για γεωτρήσεις εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στο Καστελόριζο.

Η Τουρκία, διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν θα δεχτεί «αποκλεισμό» από τα σχέδια στην περιοχή και επενδύει αποφασιστικά στην όξυνση του ανταγωνισμού μεταξύ Ρωσίας και Δύσης (ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ), αφού όλοι αναγνωρίζουν το «βάρος» που έχουν οι επιλογές της Τουρκίας στις δικές τους συνολικότερα επιδιώξεις.

Έχοντας στείλει το πλωτό γεωτρύπανο «Φατίχ» στα ανοιχτά της Κύπρου από τις αρχές του Μάη, η Τουρκία προχωρά σε γεωτρήσεις εκεί, ακόμα και σε τμήματα που ανήκουν στην κυπριακή ΑΟΖ. Ανακοινώθηκε ότι έως τις αρχές Ιούλη φτάνει στα ανοιχτά της Καρπασίας και το πλωτό γεωτρύπανο «Γιαβούζ», με όλα τα πρωτοκλασάτα στελέχη της κυβέρνησης Ερντογάν να επαναλαμβάνουν ότι «όσοι θέλουν να αποκλείσουν την Τουρκία από την «ενεργειακή εξίσωση» της περιοχής να συνειδητοποιήσουν ότι δεν θα καταφέρουν τίποτα». Ο Ερντογάν σημείωσε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει κανονικά τις γεωτρήσεις και έρευνες που έχει σχεδιάσει και πρόσθεσε ότι «διαθέτουμε τέσσερα πλοία στην περιοχή και έχουμε λάβει τα μέτρα μας με τις Ένοπλες Δυνάμεις», ενώ, αναφερόμενος στις δηλώσεις του Τσίπρα για τις απειλές γεωτρήσεων στο Καστελόριζο, πρόσθεσε: «Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας λέει μόνος του κάποια πράγματα. Οτιδήποτε και να πει ο ίδιος εμείς έχουμε δικαιώματα εκεί και στο όνομα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων μας τα πλοία ερευνών και γεωτρήσεών μας θα συνεχίσουν τις έρευνες και γεωτρήσεις τους και οι Ένοπλες Δυνάμεις μας έχουν πάρει, παίρνουν και θα πάρουν τα απαραίτητα μέτρα». Εκτιμάται ότι μετά την κομβικής σημασίας εκλογική ήττα του Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη, αναμένεται έξαρση της εθνικιστικής ρητορείας και πιθανές τυχοδιωκτικές ενέργειες.

Αποκαλυπτικός είναι ο τρόπος που αντιδρούν στις εξελίξεις όλοι οι «ισχυροί σύμμαχοι της χώρας μας». Οι ΗΠΑ αντέδρασαν καλώντας «όλα τα μέρη σε αυτοσυγκράτηση» και αφού εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία» για «τις εξαγγελθείσες προθέσεις της Τουρκίας να ξεκινήσουν τις υπεράκτιες γεωτρήσεις», συμπλήρωσαν ότι αυτές αφορούν «μια περιοχή την οποία αξιώνει η Κυπριακή Δημοκρατία ως Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της». Ενώ και ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, Πάιατ, εκτίμησε πως «τώρα είναι η ώρα για διάλογο και όχι για περαιτέρω κλιμακούμενες προκλητικές ενέργειες».

Η Γερμανία ανέφερε ότι «για διμερείς διαφορές μεταξύ τρίτων χωρών η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επί της αρχής δεν λαμβάνει νομική θέση» και έσπευσε να ζητήσει επισημοποίηση και εντατικοποίηση των παζαριών, ζητώντας από την Τουρκία «να απόσχει από ενέργειες οι οποίες εντείνουν τη διένεξη, να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να καταβάλει προσπάθειες για μια συμφωνία για την αμοιβαία οριοθέτηση των θαλασσίων περιοχών δυτικά της Κύπρου».

Αλλά τα «αποκαλυπτήρια» συνολικά της ΕΕ έγιναν στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, που περιορίστηκε να καλέσει «την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και να απόσχει από τέτοιες ενέργειες». Σε άλλες περιπτώσεις, όπως η Ουκρανία και η Βενεζουέλα, οι αποφάσεις για κυρώσεις πάρθηκαν σε χρόνο ρεκόρ.

Με δεδομένες λοιπόν τις βαθιές ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις που ανέδειξε και η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ, η Τουρκία εντείνει τη δράση της στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, συνεχίζοντας ωστόσο να διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση ότι είναι διαθέσιμη για να παζαρέψει όλα τα ανοιχτά μέτωπα, από τις ισορροπίες γύρω και πάνω από την Κύπρο και την «αντιμετώπιση του Μεταναστευτικού» μέχρι την επανεξέταση των «ενεργειακών ισορροπιών» και τους ρόλους σε Συρία, Βόρεια Αφρική, Παλαιστινιακό κτλ.

Ενδεικτική βέβαια των παζαριών που συνεχίζονται είναι και η απάντηση του τουρκικού ΥΠΕΞ στις «συστάσεις» της ΕΕ, που επέκρινε μεν τις Βρυξέλλες για «προκατειλημμένη στάση», αλλά δεν ξέχασε να υπογραμμίσει ότι «η Τουρκία θα συνεχίσει να κάνει βήματα αποφασιστικά και ειλικρινή στην ενταξιακή της διαδικασία», όπως και ότι «η Τουρκία δεν απομακρύνεται από την ΕΕ, όπως ισχυρίζονται κάποιοι».

Σε τροχιά όξυνσης συνεχίζεται και το παζάρι Τουρκίας – ΗΠΑ, με επίκεντρο αυτήν την περίοδο την αγορά των ρωσικών πυραύλων «S-400» που η Τουρκία επιμένει ότι «είναι τελειωμένη υπόθεση», όπως επανέλαβε ο Ερντογάν, συμπληρώνοντας: «Υποθέτω ότι τις προσεχείς 15 ημέρες θα ξεκινήσει η παράδοση. Από τη στιγμή που θα ξεκινήσει η παράδοση, οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν καθορίσει τα σημεία στα οποία θα τοποθετηθούν και θα συνεχίσουμε τη διαδικασία τοποθετώντας τους». Μάλιστα, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε ότι αν οι ΗΠΑ επιβάλουν κυρώσεις στη χώρα του «θα έχουμε και εμείς κάποιες ειδικές κυρώσεις».

Ταυτόχρονα με ορμή προχωρούν και οι εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό, η «διευθέτηση» του οποίου άλλωστε εντάσσεται σταθερά στους ευρύτερους ενεργειακούς και γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Η «κυβέρνηση» του ψευδοκράτους ανακοίνωσε τη σύσταση επιτροπής που θα δρομολογήσει την αξιοποίηση του «φιλέτου» των Βαρωσίων και όλης της περιοχής της Αμμοχώστου, προσδοκώντας «ανασύσταση» του μεγάλου τουριστικού θέρετρου. Ξεκαθάρισαν ότι στόχος είναι και η αύξηση της πίεσης για τη διχοτόμηση του νησιού, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.

Την ίδια ώρα που η τουρκική επιθετικότητα κλιμακώνεται, με δηλώσεις του ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης, Πρόδρομος Προδρόμου, επέμεινε να εμφανίζει ως «ασπίδα» των κυπριακών κυριαρχικών δικαιωμάτων το ότι «συμφέροντα μεγάλων εταιρειών» αλλά και «συμφέροντα κρατών» «συγκλίνουν πλέον στα νερά της Κύπρου», μεταφέροντας έντονη ικανοποίηση για την ενίσχυση της συνεργασίας ειδικά με τις ΗΠΑ, αλλά και προσδοκίες ότι «το πλέγμα των αμερικανο-τουρκικών σχέσεων» «μπορεί να επηρεάσει» τις εξελίξεις σε Κυπριακό και γενικά υπέρ της «σταθερότητας» στην περιοχή.

Με αυτά τα δεδομένα, με θέμα τα Ελληνοτουρκικά και τις εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ συνεδρίασε το λεγόμενο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής. Ο υπουργός Εξωτερικών Κατρούγκαλος αναφέρθηκε στις κινήσεις της κυβέρνησης τους τελευταίους μήνες «τόσο σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και σε διμερές επίπεδο με τις ΗΠΑ», υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσμά τους ήταν «η συμπερίληψη του θέματος στην αμερικανοτουρκική ατζέντα, καθώς και η πρόσφατη κρίσιμη απόφαση της ΕΕ για τη λήψη μέτρων κατά της Τουρκίας», η ένταξη δηλαδή των Ελληνοτουρκικών στη δίνη του συνολικότερου παζαριού και των ανταγωνισμών ΗΠΑ – ΕΕ με την Τουρκία, που ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για την ασφάλεια των λαών.

Σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο διεργασιών, ο Αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα, Πάιατ, συναντήθηκε με τον πρώην πρωθυπουργό, Κώστα Σημίτη.«Είχαμε μια ιδιαιτέρως καλή και επίκαιρη συζήτηση για το ισχυρό αμερικανικό ενδιαφέρον, σε σεβασμό με την εθνική κυριαρχία και το διεθνές Δίκαιο, στην Ανατολική Μεσόγειο», δήλωσε ο πρέσβης. Η συνάντηση έγινε με πρωτοβουλία του Πάιατ και με αφορμή την πρόσφατη αρθρογραφία του Σημίτη για τις εξελίξεις που διαμορφώνονται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Θυμίζουμε πως ο πρώην πρωθυπουργός σε πρόσφατο άρθρο του έκανε λόγο για κίνδυνο «νέων Ιμίων», υποστηρίζοντας ότι «η τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων μετά τις εκλογές είναι αναγκαία. Ο κίνδυνος επεισοδίων με αρνητικές επιπτώσεις θα είναι υπαρκτός, εάν δεν προσπαθήσουμε να βρούμε λύσεις, όχι πάντα ευχάριστες ίσως, αλλά που κατοχυρώνουν την ειρήνη στην περιοχή. Σε μια τέτοια προσπάθεια η Ελλάδα θα έχει, πιστεύω, τη συμπαράσταση τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ».

Εν τω μεταξύ η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας ενέκρινε το νομοσχέδιο για «την εταιρική σχέση στην ασφάλεια και την ενέργεια της Ανατολικής Μεσογείου 2019» (ΕastMed Act) που στηρίζουν εξίσου Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι, επιβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ εστιάζουν στη συγκεκριμένη περιφέρεια για να υπερασπιστούν ευρύτερα γεωπολιτικά συμφέροντα και σχέδιά τους. Το νομοσχέδιο προτάσσει με πολύ συγκεκριμένα μέτρα την ενίσχυση της στρατιωτικής και ενεργειακής συνεργασίας των ΗΠΑ με Ισραήλ, Ελλάδα, Κύπρο, χώρες που αναγορεύουν σε κρίσιμους στρατηγικούς τους εταίρους, για την «αντιμετώπιση» αντίπαλων κέντρων όπως η Ρωσία και η Κίνα.