Συνεχίζονται σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι μαζικές, μαχητικές λαϊκές κινητοποιήσεις που, με επίκεντρο τη Γαλλία και ξεκινώντας από τους μαθητές, έχουν αγκαλιάσει πλατιά λαϊκά στρώματα. Και παρά την άγρια, πολύπλευρη καταστολή και τη μηδενική ανοχή, δεν φαίνεται να ανακόπτεται η δυναμική τους. Τα κλομπς ανεβοκατέβηκαν στα κεφάλια, οι αντλίες νερού, τα δακρυγόνα, οι κρότου-λάμψης και οι πλαστικές σφαίρες στοχεύουν στο ψαχνό, η «ανεξάρτητη δικαιοσύνη» έχει εξαπολύσει ένα κύμα ποινικών διώξεων και συλλήψεων, αλλά οι μαθητές με τους φοιτητές, η νεολαία μαζί με τους εργάτες και τους καταφρονεμένους της καπιταλιστικής κόλασης («κίτρινα γιλέκα», λιμενεργάτες, εκπαιδευτικούς, υγειονομικούς, μετανάστες, κινήματα για τη λαϊκή στέγη, ενάντια στη διαφθορά, όπως στην Αλβανία κλπ), αντί να τρέχουν υποταγμένοι στις δουλειές τους, διαδηλώνουν και απεργούν.
Τα πράγματα για τους πλουτοκράτες, τις ελίτ, τη χρηματιστική ολιγαρχία και τους πολιτικούς τους υπηρέτες δυσκολεύουν. Μακρόν και Μελόνι κατεβάζουν στους δρόμους το στρατό, επιβάλλοντας καθεστώς έκτακτης ανάγκης, όπως ονομάζεται ο στρατιωτικός νόμος των αστικών δημοκρατιών, απαγορεύσεις κυκλοφορίας και συγκεντρώσεων, έχοντας κάνει πρόβες κατά την περίοδο της πανδημίας με τους μηχανισμούς ψηφιακού και βιοπολιτικού ελέγχου.
Και από κοντά επιστρατεύτηκε ένα αντιδραστικό ιδεολογικό οπλοστάσιο και η ανάλογη μιντιακή προπαγάνδα, που αντί για το λαό που διαδηλώνει, βλέπει «ταραξίες που καταστρέφουν τυφλά», «χούλιγκανς» και συμμορίες, ανήλικους και μετανάστες, τζιχαντιστές και ισλαμοφασίστες, αλλά και κομμουνιστές, πλέον. Γιατί μέσα στις διαδηλώσεις σηκώνονται κόκκινες σημαίες με σφυροδρέπανα, τα πλήθη τραγουδούν την «Διεθνή», το «Μπέλλα Τσιάο», την «Κατιούσα» και άλλα επαναστατικά τραγούδια και ακούγονται αριστερά συνθήματα, που παραπέμπουν στη Γαλλική Επανάσταση, στην Κομμούνα και στο Μάη του ’68.
Το σύστημα ανησυχεί και έχει σημάνει συναγερμό. Πίσω από αστικές τάξεις και κυβερνήσεις το ιερατείο των Βρυξελλών, ο μπαμπούλας της ΕΕ και οι αγορές απειλούν με οικονομική κατάρρευση ή και χρεοκοπία, απαιτώντας από τις κυβερνήσεις να μην υποχωρήσουν, όπως έκαναν με πειραματόζωο την χώρα μας την περίοδο 2010-2015.
Όμως οι λαοί δεν έχουν πει ακόμα την τελευταία τους λέξη. Η διαδήλωση του Σαββάτου 24 Σεπτέμβρη στη Γαλλία, συντεταγμένη, ήταν μεγαλύτερη από ποτέ, κινητοποιήσεις γίνονται και προγραμματίζονται στη Γερμανία, στο Βέλγιο και στην Πορτογαλία, νέα απεργία προγραμματίζεται στη Γαλλία στις 5 Νοέμβρη, γενικές απεργίες στις 11 Νοέμβρη στην Ισπανία, 20 Νοέμβρη στην Ιταλία, η μεγαλύτερη διεθνής απεργία των τελευταίων δεκαετιών σε πάνω από 100 λιμάνια σε 4 ηπείρους στις 30 Οκτώβρη, με σύνθημα «Δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο».
Ο κοινωνικός ξεσηκωμός «φυσάει κόντρα» στους ανέμους της πολεμικής οικονομίας που τσακίζουν τα εργατολαϊκά – νεολαιίστικα δικαιώματα. Είναι το δυσβάσταχτο κόστος ζωής που βγάζει τους λαούς στους δρόμους. Είναι οι θηριώδεις περικοπές σε παιδεία – υγεία – συντάξεις, η ενεργειακή καταιγίδα, η κατάργηση του δημόσιου χώρου και των ελευθεριών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο που γεννούν τα προβλήματα της ακρίβειας, της στέγης, της φτώχειας, που τους ξεσηκώνουν. Ο πακτωλός χρημάτων για τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς αφαιρείται από τις κοινωνικές δαπάνες. Η υγεία και η παιδεία μετατρέπονται σε όπλα, η στέγαση σε πολυτέλεια και οι κοινωνικές ανισότητες σε κανονικότητα. Αυτά είναι τα υπόγεια ρεύματα που προκαλούν τις κοινωνικές εκρήξεις.
Όλη αυτή η κατάσταση είναι προϊόν της βαθιάς, γενικευμένης οικονομικής, πολιτικής καπιταλιστικής κρίσης που σοβεί εδώ και καιρό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που την έχει οδηγήσει σε αξεπέραστες αντιθέσεις, διαλυτικά φαινόμενα και σε πολιτικά αδιέξοδα. Είναι ταυτόχρονα αποτέλεσμα της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξης, που έχει οξύνει τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, που έχει οδηγήσει στην ενίσχυση των κυρίαρχων πόλων ΗΠΑ – Κίνας, αλλά και Ρωσίας και σε υποβάθμιση του δικού της ρόλου.
Αυτοπαγιδεύτηκε όμως και από τις δικές της επιλογές. Γνωρίζοντας τις διώξεις των ρωσικών πληθυσμών στην Ουκρανία και τα τάγματα των νεοναζί του Αζόφ, βρέθηκε στο πλευρό των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας τις «πορτοκαλί επαναστάσεις» της Πλατείας Μεϊντάν και την παραβίαση της Συμφωνίας του Μινσκ, έδωσε άλλοθι στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία. Έτσι βρέθηκε στην ανάγκη, αφενός να δαπανήσει υπέρογκα ποσά για τη στήριξη του αντιδραστικού καθεστώτος Ζελένσκι και αφετέρου -αυτοπυροβολούμενη- να στερηθεί το φτηνό ρωσικό φυσικό αέριο, βασικό στοιχείο της αναπτυξιακής της πορείας και αγοράζοντας το πανάκριβο αμερικάνικο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) να καταστεί ενεργειακά εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, με τεράστιες υφεσιακές συνέπειες στα οικονομικά της μεγέθη. Γι’ αυτό το λόγο μεγάλα ευρωπαϊκά ενεργοβόρα μονοπώλια μεταφέρουν τα εργοστάσια τους στην Κίνα ή στις ΗΠΑ που έχουν φθηνή ενέργεια, εκτοξεύοντας τον αριθμό των ανέργων στην Ευρώπη.
Ταυτόχρονα, αναγκάστηκε κάτω από την πίεση των ΗΠΑ να αναλάβει το κόστος της δικής της ασφάλειας. Μέχρι τώρα, οι ευρωπαϊκές χώρες βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στη στρατιωτική ομπρέλα των ΗΠΑ. Με το νέο «Δόγμα Ασφάλειας» οι ΗΠΑ, ρίχνοντας το βάρος στη στρατηγική αντιπαράθεση με την Κίνα, πίεσαν την ΕΕ να αναλάβει η ίδια -με την υψηλή τους εποπτεία- το κόστος αυτό, όπως και το κόστος του πολέμου στην Ουκρανία. Και το «κερασάκι στην τούρτα» -ή αλλιώς η ψυχρολουσία των Ευρωπαίων- ήρθε από τον Τραμπ με την προεκλογική του κίνηση να άρει τις κυρώσεις στη Ρωσία -πάνω στις οποίες είχε στηριχθεί όλη η πολιτική της Δύσης απέναντι στη Μόσχα- και να προμηθεύσει τις ΗΠΑ με φυσικό αέριο από τον Πούτιν.
Έτσι στην Ουκρανία, οι Αμερικάνοι παίρνουν τις σπάνιες γαίες, οι Ρώσοι τα εδάφη, οι Ευρωπαίοι την κρίση και οι απλοί άνθρωποι τους νεκρούς τους, ενώ την ίδια στιγμή, η πολεμική βιομηχανία κερδίζει τεράστια ποσά. Αυτή η στροφή στην οικονομία του πολέμου οδήγησε την ΕΕ στο ιλιγγιώδες εξοπλιστικό πρόγραμμα ReArm Europe, ύψους 800 δισ. -με κύριο προμηθευτή και γι’ αυτό τις ΗΠΑ- με τεράστιες περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.
Οι αντιδραστικές αυτές πολιτικές σε συνδυασμό με την αντιμεταναστευτική υστερία που έχει δημιουργήσει μια Ευρώπη-φρούριο, φουσκώνει τα πανιά της ακροδεξιάς, που πλειοδοτεί σε αυτές τις πολιτικές και τάσσεται στο πλευρό των πιο σκοτεινών κύκλων του κεφαλαίου, με τις δύο συνεχόμενες νίκες του AfD, σε ομοσπονδιακό επίπεδο στη Γερμανία, με το ενδεχόμενο επικράτησης της Λεπέν στη Γαλλία, με την ενίσχυση του νεοφασιστικού Vox στην Ισπανία, που ζητάει εξώσεις εκατομμυρίων από τα σπίτια τους, με την Τζόρτζια Μελόνι να έχει ανοίξει ήδη τον ακροδεξιό δρόμο. Το κλίμα αυτό της «Μαύρης Διεθνούς» φρόντισε να καλλιεργήσει σε όλο τον κόσμο, αλλά και στην Ευρώπη ο Ντόναλντ Τραμπ, στηρίζοντας πολιτικούς ηγέτες στα «μέτρα» του, τύπου Όρμπαν, μαζί με το «φίλο» του τον Έλον Μασκ που στήριξε ανοιχτά την AfD, αλλά και τον αντιπρόεδρό του Βανς που συνάντησε προεκλογικά τη ηγέτιδά του Βάϊντελ.
Στα πλαίσια των πολιτικών αδιεξόδων του το σύστημα είναι σίγουρο ότι, μαζί με τις ακροδεξιές εφεδρείες, θα αναζητήσει παράλληλα και «λύσεις» εγκλωβισμού, χειραγώγησης και υποταγής του κόσμου στη λογική της εκλογικής – κοινοβουλευτικής ενίσχυσης και εκπροσώπησης με Μελανσόν, Σάντσεθ, Μητσοτάκη, Ανδρουλάκη, Τσίπρα κ.ά.
Είναι δύσκολο βέβαια να καταπνιγεί η λαϊκή οργή και η αγανάκτηση που ξεχειλίζει και να σβεσθεί το κοινωνικό ηφαίστειο που σιγοβράζει. Το ζητούμενο είναι οι λαοί της Ευρώπης, αποφεύγοντας Σκύλλα και Χάρυβδη, ψεύτικα διλήμματα και συμπληγάδες, να συνεχίσουν να βρίσκονται μαζικά στους δρόμους, να οργανώσουν καλύτερα, να συντονίσουν και να κλιμακώσουν τον αγώνα τους και ο κοινωνικός ξεσηκωμός, κατακτώντας έναν σωστό πολιτικό προσανατολισμό, να ανατρέψει και να σαρώσει αυτές τις πολιτικές, να ανοίξει το δρόμο για μια άλλη ελπιδοφόρα για τους λαούς προοπτική.
