Η ανοικτή σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, με ένα από τα βασικά πλέον επίδικά του, τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, συνεχίζεται με πολυεπίπεδες διεργασίες σε διπλωματικό, οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο. «Επί του πεδίου» πάντως και παρά τη συνέχιση του αμφιλεγόμενου αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, το Ιράν επιβάλλει στην πράξη τον έλεγχό του, αφήνοντας να περνούν με ασφάλεια όσα πλοία ζητούν την άδειά του.
Αν κάνουμε έναν απολογισμό της πρώτης φάσης του πολέμου, που ξεκίνησε στις 28/2 και έχει οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οι εξελίξεις δείχνουν πως οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές, μαζί με το Ισραήλ, δεν έχουν επιτύχει κανέναν από τους διακηρυγμένους στόχους. Ούτε σε ό,τι αφορά το λεγόμενο «πυρηνικό πρόγραμμα», ούτε την ανατροπή του καθεστώτος. Το Ιράν δεν είναι το Ιράκ του 2003, ούτε η Λιβύη του 2011, ούτε το Αφγανιστάν του 2001. Παρά τα χτυπήματα, διατήρησε την κεντρική δομή εξουσίας, ενώ εξακολουθεί να διαθέτει υπολογίσιμη στρατιωτική υποδομή. Διαθέτει δίκτυα συμμαχικών δυνάμεων σε Ιράκ, Λίβανο, Υεμένη, που μπορεί να αξιοποιεί. Επιπλέον, το Ιράν κατάφερε να καταστρέψει πολλές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου, αποδεικνύοντας πως οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστές δεν είναι άτρωτοι και παντοδύναμοι, όπως θέλουν να παρουσιάζονται, για να καλλιεργούν την παράλυση και το φόβο στους λαούς.
Οι πάντες πλέον γνωρίζουν πως η εγκληματική αυτή επίθεση δεν έχει καμία σχέση με τα γελοία και ανυπόστατα προσχήματα που χρησιμοποιούν οι ιμπεριαλιστές. Άλλωστε, οι ίδιοι που μιλούν για τη «δημοκρατία στο Ιράν» και την «καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος», υποστηρίζουν αυταρχικά και θεοκρατικά καθεστώτα, όπως στη Σαουδική Αραβία και στα κράτη του Κόλπου, τους τζιχαντιστές στη Συρία, ενώ επεκτείνουν το δικό τους πυρηνικό οπλοστάσιο και στηρίζουν το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ.
Στο φόντο αυτό, η επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα δεν απέδωσε κανέναν απολύτως «καρπό», σε ό,τι αφορούσε τουλάχιστον την επιθυμία του να αυξήσει την πίεση έναντι του Ιράν από τη μεριά της Κίνας. Γύρισε στο Λευκό Οίκο με «άδειες αποσκευές», αφού το μόνο που «απέσπασε» ήταν οι ήδη γνωστές θέσεις της Κίνας για ανοιχτά Στενά του Ορμούζ και διευθέτηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ο Τραμπ πάντως επανήλθε στις απειλές μετά την επιστροφή του από το Πεκίνο, λέγοντας κυνικά: «Ουσιαστικά έχουμε εξαλείψει τις Ένοπλες Δυνάμεις τους. Ίσως χρειαστεί να κάνουμε λίγη δουλειά καθαρισμού, επειδή είχαμε μια μικρή μηνιαία εκεχειρία». Πρόσθεσε ότι αρχικά οι ΗΠΑ δεν ήταν υπέρ της παύσης των επιχειρήσεων, αλλά το αποδέχτηκαν «ως χάρη στο Πακιστάν».
Έφτασε μάλιστα στο σημείο να εξαγγείλει «συντριπτική επίθεση» στις 19 Μάη, την οποία, όπως και άλλες προηγουμένως, έσπευσε να αναβάλει αφού το Ιράν δεν υπέκυψε στις πιέσεις του. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι αναβάλλει τη «συντριπτική» στρατιωτική ενέργεια που «προγραμμάτιζε» εναντίον του Ιράν, εισακούοντας -όπως ισχυρίστηκε- τις επίμονες εκκλήσεις των συμμάχων του, ηγετών της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, να δοθεί μία ακόμη ευκαιρία στη διπλωματία. Θα μπορούσε, πολύ ειλικρινέστερα, να επικαλεστεί τις επιφυλάξεις των δικών του επιτελείων. Προτίμησε, ωστόσο, για λόγους προστασίας του λαβωμένου αμερικανικού γοήτρου, να αποδώσει τους δισταγμούς σε τρίτους παίκτες, οι οποίοι, αντιμετωπιζόμενοι ως τελείως αναλώσιμοι, είναι κατάλληλοι και για αυτό το ρόλο. Πλησιέστερα στην πραγματικότητα μας φέρνουν οι εκ των υστέρων αποκαλύψεις των New York Times και άλλων αμερικανικών μέσων, ότι αφενός η ζημιά που έφερε ο πόλεμος στις αμερικανικές εγκαταστάσεις στην περιοχή υπήρξε μεγαλύτερη του αρχικώς γνωστοποιηθέντος και ότι, αφετέρου, οι πυραυλικές και λοιπές στρατιωτικές δυνατότητες που διατηρεί αλώβητες το Ιράν είναι αρκετά περισσότερες από τους ισχυρισμούς των Αμερικανών.
Το γιατί οι αραβικές μοναρχίες δεν ενθαρρύνουν την επανάληψη των εχθροπραξιών έχει να κάνει με τη συνειδητοποίηση της ευαλωτότητάς τους απέναντι στα ιρανικά αντίμετρα, της ανεπάρκειας της σχετικής αμερικανικής προστασίας και της απροθυμίας τους να πληρώνουν το κόστος επιλογών που λαμβάνονται ερήμην τους. Με αυτή την έννοια, παρακολουθούμε όχι τη σύσφιξη των σχέσεων των ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς συμμάχους τους στην περιοχή, αλλά τη διεύρυνση της μεταξύ τους απόστασης.
Την ίδια στιγμή ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζουν την έμμεση διαπραγμάτευση μέσω Πακιστάν, με το Ιράν να παραδίδει μία νέα πρόταση στις ΗΠΑ μέσω Πακιστάν. Το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε πως οι ΗΠΑ παρουσίασαν στο Ιράν πέντε βασικούς όρους-απαιτήσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Οι πέντε όροι είναι: Άρνηση αποζημιώσεων για ζημιές που προκλήθηκαν στο Ιράν από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, να μεταφερθούν στις ΗΠΑ τα 400 κιλά ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου, να μείνει σε λειτουργία μόνο ένας ιρανικός πυρηνικός σταθμός, να αποδεσμευτεί μόνο το 25% των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, να γίνει παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης.
Το Ιράν από την πλευρά του έως τότε είχε επιμείνει στους ακόλουθους στόχους: Παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και σε αυτά του Λιβάνου, άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, απελευθέρωση όλων των δεσμευμένων πόρων του Ιράν στο εξωτερικό, καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων, αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας των Στενών του Ορμούζ.
Στο μεταξύ, ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Αραγτσί, από το Νέο Δελχί, όπου συμμετείχε σε σύνοδο των ΥΠΕΞ από τις χώρες των BRICS, δήλωσε ότι το Ιράν είναι ανοιχτό σε κάθε βοήθεια για την επίλυση της σύγκρουσης, εκτιμώντας «κάθε χώρα που μπορεί να βοηθήσει» και τονίζοντας το σχετικό ρόλο της Κίνας, που είναι στρατηγικός εταίρος του Ιράν. Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ, ο Αραγτσί επανέλαβε πως το Ιράν δεν έχει την παραμικρή εμπιστοσύνη απέναντί τους και πως η Τεχεράνη ενδιαφέρεται για διαπραγμάτευση με την Ουάσιγκτον «μόνο αν η αμερικανική πλευρά είναι σοβαρή». Είπε ακόμα ότι όλα τα πλοία μπορούν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ, εκτός από εκείνα που εμπλέκονται στον πόλεμο με το Ιράν, και ότι τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν θα πρέπει να συντονιστούν με το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό. Πρόσθεσε δε πως συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις Ιράν – Ομάν, τονίζοντας ότι μοιράζονται τη θαλάσσια περιοχή στα Στενά του Ορμούζ και ότι εκεί δεν υπάρχουν «διεθνή ύδατα», όπως ισχυρίζονται οι Αμερικανοί.
Επίσης, μετά τα επίμονα ρεπορτάζ των αμερικανικών εφημερίδων «Wall Street Journal» και «New York Times» ότι τα ΗΑΕ συμμετείχαν μυστικά σε επιθέσεις κατά του Ιράν, ο Αραγτσί δήλωσε πως το Ιράν αντιμετωπίζει τα ΗΑΕ «ξεκάθαρα» ως μέρος του πολέμου που εξαπολύουν ξένες δυνάμεις κατά της χώρας του. Ο Αραγτσί, από τη Σύνοδο των BRICS, όπου περιλαμβάνονται και τα ΗΑΕ, εξήγησε ότι δεν τα κατονόμασε στη δήλωσή του, «για λόγους ενότητας» των χωρών των BRICS. Πρόσθεσε όμως πως «τα ΗΑΕ συμμετείχαν άμεσα στην επιθετικότητα εναντίον της χώρας μου», θυμίζοντας ότι όταν ξεκίνησαν οι επιθέσεις «δεν εξέδωσαν καν καταδίκη». Γίνεται φανερό ότι μετασχηματίζονται οι σχέσεις των ΗΑΕ τόσο με τις ΗΠΑ, όσο και με το Ιράν, καθώς και οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί στην ευρύτερη περιοχή.
Αυτές οι επερχόμενες αλλαγές είναι που ωθούν και τους παραγκωνισμένους Ευρωπαίους ιμπεριαλιστές να επιδιώξουν την παρουσία τους στην περιοχή. Οι Ευρωπαίοι του ΝΑΤΟ προωθούν τα δικά τους σχέδια στην περιοχή, ανεξάρτητα από αυτά των ΗΠΑ, στην προσπάθεια να αναβαθμίσουν τη γεωπολιτική τους θέση «πιάνοντας πόστα» στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Σε επιφυλακή για να στείλουν πολεμικά πλοία, μαχητικά αεροσκάφη και άλλο εξοπλισμό στα Στενά του Ορμούζ «όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες» βρίσκονται τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ μαζί με άλλους «εταίρους». Αυτό προέκυψε από τη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες και την τηλεδιάσκεψή τους στο Λονδίνο, στο πλαίσιο του «Συνασπισμού των Προθύμων» υπό την ηγεσία Γαλλίας – Βρετανίας. Είτε με ενδεχόμενη επέκταση της επιχείρησης της ΕΕ «Ασπίδες» είτε μέσω «εντολής» του ΟΗΕ, στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και στα Στενά συγκεντρώνεται περισσότερο «μπαρούτι» και διασταυρώνονται ολοένα και περισσότερα ανταγωνιστικά ιμπεριαλιστικά σχέδια.
