Απότοκη της συμφωνίας Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα και προϊόν της νέας αμερικάνικης «Στρατηγικής Εθνικής Ασφαλείας» που θέτει σαν στόχο τη «διαπραγμάτευση μια ταχείας παύσης των εχθροπραξιών στην Ουκρανία», την «αποτροπή της κλιμάκωσης ή επέκτασης του πολέμου» και την «αποκατάσταση της στρατηγικής σταθερότητας με τη Ρωσία», η «ειρηνευτική» πρόταση Τραμπ άνοιξε ένα νέο κύκλο αντιθέσεων μέσα στο δυτικό στρατόπεδο, που μέχρι πριν ένα χρόνο εμφανιζόταν συμπαγές απέναντι στη Ρωσία. Η Ουκρανία πιεζόμενη από τη μείωση της αμερικάνικης στήριξης, την ώρα που τα ρώσικα στρατεύματα προωθούν τις θέσεις τους στην ανατολική Ουκρανία, από το γεγονός ότι 28 σημεία της «ειρηνευτικής» πρότασης περιέχουν παραχωρήσεις προς τη Ρωσία, έχει στριμωχθεί και αναζητά απεγνωσμένα μια διέξοδο από τη θέση που έχει περιέλθει, με το Ζελένσκι να πηγαινοέρχεται στις αυλές του Τραμπ και των δυτικοευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η ΕΕ και η Βρετανία βλέποντας στην «ειρηνευτική» πρόταση τον παραγκωνισμό τους στη διεκδίκηση της ιμπεριαλιστικής λείας στην Ουκρανία έχουν αναπτύξει μια αντίδραση που, από τη μια, εντείνει το κλίμα ρωσοφοβίας στην Ευρώπη και την πολιτική του πολέμου και, από την άλλη, πιέζει για μια τροποποίηση των «ειρηνευτικών» όρων της πρότασης Τραμπ.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πυκνές πολιτικές και διπλωματικές συναντήσεις και διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και στο αμερικανικό και στο ευρωπαϊκό έδαφος. Ο Ζελένσκι παρουσίασε, ένα νέο σχέδιο 20 σημείων, αφού προηγήθηκαν, το Δεκέμβρη στο Μαϊάμι, διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ρωσίας και ΗΠΑ – Ουκρανίας–Ευρώπης. Το σχέδιο αυτό προτείνει το πάγωμα του μετώπου στις σημερινές γραμμές και απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από τις περιοχές Χάρκοβο, Σούμι, Ντνιπροπετρόφσκ, Μικολάιβ και από τμήματα του Ντονέτσκ, τα οποία προτείνεται να γίνουν «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη». Αφήνει απροσδιόριστο το τι θα γίνει με τον πυρηνικό σταθμό στη Ζαπορίζια, το καθεστώς της ρωσικής γλώσσας, τα «παγωμένα» ρώσικα περιουσιακά στοιχεία, την άρση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας κ.ά.
Πάνω σε αυτήν την κατεύθυνση επισκέφθηκε τις ΗΠΑ και συζήτησε με τον Τραμπ, χωρίς ωστόσο να προκύψει από τη συνάντηση τους κατάληξη. Ο Τραμπ, μετά από αυτήν, μίλησε για «ακανθώδη ζητήματα» που θέλουν κι άλλη συζήτηση.
Το πρώτο που ανέφερε ήταν οι «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, για τις οποίες ο μεν Ζελένσκι είπε ότι ζητούσε από τον Τραμπ αμερικανικές εγγυήσεις για 50 χρόνια, αλλά στο νέο σχέδιό του προτείνει για 15 χρόνια, ενώ ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία για τις εγγυήσεις «βρίσκεται στο 95%» και θα «εμπλακούν σε μεγάλο βαθμό οι ευρωπαϊκές χώρες».
Το δεύτερο και πιο σημαντικό, το εδαφικό, για το οποίο ο Τραμπ δήλωσε ότι παραμένει «ανεπίλυτο», και για να ασκήσει πίεση προς το Ζελένσκι πρόσθεσε πως «το Κίεβο θα πρέπει να συμφωνήσει εάν επιθυμεί ειρήνη, και πως αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, η Ουκρανία θα χάσει περισσότερα εδάφη».
Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι πίσω από το νέο σχέδιο που προτείνει ο Ζελένσκι βρίσκονται νουθεσίες και υποδείξεις της ΕΕ και της Βρετανίας που δεν συμφωνούν με την τροπή που δίνει στο ουκρανικό ζήτημα και στη σχέση με τη Ρωσία η πρόταση Τραμπ. Οι δυτικοευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις αντιπαραβάλλονται στην αμερικάνικη πρόταση ως κήρυκες της συνέχισης του πολέμου με τη Ρωσία και πάνω σε αυτήν την φιλοπόλεμη γραμμή διαμορφώνουν την πολιτική τους, παίρνοντας αποφάσεις για να μπει η Ευρώπη, όπως είπε η αντιπρόεδρος της Κομισιον, Χ. Βίρκουνεν, σε μια περίοδο που θα είναι «η πιο φιλόδοξη που έχει γνωρίσει η ΕΕ στον τομέα της άμυνας», με επενδύσεις τρισεκατομμυρίων σε εξοπλισμούς για την επόμενη δεκαετία. Παίρνοντας αποφάσεις για νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας που πλήττουν την αλυσίδα μεταφοράς και τους παραγωγούς των ενεργειακών προϊόντων της. Αναπτύσσοντας μια έξαλλη ατμόσφαιρα προετοιμασίας πολέμου μέσα στην Ευρώπη με δηλώσεις σαν αυτές του γ.γ. του ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει «να προετοιμασθούν για μια κλίμακα πολέμου ανάλογη εκείνης που υπέμειναν οι παππούδες μας και οι προπαππούδες μας».
Ωστόσο, στην αντιπαράθεση με τη Ρωσία δεν παύουν να εκδηλώνονται αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ. Η πρόταση της Γερμανίας και της προέδρου της Κομισιόν να χρησιμοποιηθούν τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για δάνειο στην Ουκρανία απορρίφθηκε από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ ύστερα από τη διαφωνία μιας σειράς κρατών της (Γαλλία, Ιταλία κ.ά.). Αντί αυτής της πρότασης εγκρίθηκε συμφωνία για δανεισμό 90 δισ. ευρώ από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ώστε να χρηματοδοτηθεί το Κίεβο για τα επόμενα δύο χρόνια. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμ. Μακρόν διαφοροποιήθηκε από τη μέχρι τώρα άκαμπτη στάση της ΕΕ να συζητήσει με τη Ρωσία και δήλωσε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να ξαναμιλήσουν με τη Ρωσία ξεκινώντας μια ανταλλαγή δηλώσεων Γαλλίας και Ρωσίας περί «διαλόγου».
Με δεδομένη τη ρωγμή που άνοιξε η «ειρηνευτική» πρόταση Τραμπ στις σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ και σε μια προσπάθεια να υπάρξει ένα γεφύρωμά της στην αντιμετώπιση του Ουκρανικού, τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι συνάντηση του ευρωπαϊκού «Συνασπισμού των Προθύμων» υποστηρικτών της Ουκρανίας, με τη συμμετοχή αμερικάνικης αντιπροσωπείας. Κύριο αντικείμενο της συνάντησης ήταν να συζητηθεί η παροχή «εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία μετά την επίτευξη ειρήνης με τη Ρωσία». Στο σχέδιο ανακοινωθέντος της «Συμμαχίας των Προθύμων» αναφερόταν ότι οι «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία θα περιλαμβάνουν «δεσμευτικού χαρακτήρα» ρήτρες για την υποστήριξη σε περίπτωση μελλοντικής ένοπλης επίθεσης από τη Ρωσία και ότι οι ΗΠΑ θα ηγηθούν ενός «μηχανισμού παρακολούθησης και επαλήθευσης της κατάπαυσης του πυρός» με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών, σε περίπτωση που επιτευχθεί «ειρηνευτική» συμφωνία.
Η κατάληξη της συνάντησης των «Προθύμων» ήταν ο Γάλλος πρόεδρος, ο Βρετανός πρωθυπουργός και ο Ζελένσκι να υπογράψουν μια «δήλωση πρόθεσης» για την ανάπτυξη της πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία μετά την κατάπαυση του πυρός. Ο Γάλλος Μακρόν την περιέγραψε ως μια μη μάχιμη δύναμη που θα σταθμεύει «πολύ πίσω από τη γραμμή επαφής». Ο Γερμανός καγκελάριος Φρ. Μέρτς απέφυγε να δηλώσει ότι θα αποσταλούν γερμανικές στρατιωτικές δυνάμεις μέσα στην Ουκρανία και περιέγραψε ως στρατιωτική δέσμευση της Γερμανίας «την αποστολή δυνάμεων για την Ουκρανία σε γειτονικό έδαφος του ΝΑΤΟ μετά την κατάπαυση του πυρός». Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, επίσης, δεν επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ θα αναπτύξουν στρατεύματα και αναφέρθηκε μόνο σε «πρωτόκολλα ασφαλείας» για την αποτροπή επιθέσεων στην Ουκρανία.
Η καταγραφή «προθέσεων» από το «Συνασπισμό των Προθύμων» έχει μια απόσταση, βέβαια, από το τι μέλλει γενέσθαι στην πράξη, πολύ περισσότερο που και σε επίπεδο προθέσεων ήδη εκφράστηκαν αποκλίσεις ακόμα και ανάμεσα στις μεγαλύτερες δυνάμεις που τον απαρτίζουν. Ωστόσο,χρησιμοποιείται για την άσκηση πίεσης προς την Ρωσία όχι μόνο από την πλευρά των Ευρωπαίων άλλα και από τις ΗΠΑ που συμμετείχαν στη συνάντηση και συνδέουν αυτή την πίεση με την προώθηση της πρότασης Τραμπ.
Η Ρωσία, αν και ως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές δεν είχε δείξει την αντίδρασή της στα ανακοινωθέντα από τη συνάντηση των «Προθύμων», με προσοχή δίνει τις απαντήσεις στις κινήσεις του δυτικού στρατοπέδου κρατώντας τη διαπραγματευτική επικοινωνία της με τις ΗΠΑ και στρέφοντας την αιχμή της διπλωματίας της κατά του ευρωπαϊκού αντιρωσικού μετώπου. Εκμεταλλεύεται την αποδυνάμωση της Ουκρανίας για να επεκτείνει τα εδάφη που κατακτά στρατιωτικά και για να μπορεί να υπαγορεύσει από ισχυρότερη θέση τους όρους μιας ενδεχόμενης «ειρηνευτικής» συμφωνίας. Το 2025 καταγράφηκε ακόμα και από τα αμερικάνικα Ινστιτούτα μελέτης ως η χρονιά με τα περισσότερα εδαφικά κέρδη της Ρωσίας στην Ουκρανία, που έχουν φτάσει το 20% της ουκρανικής επικράτειας. Πάνω σε αυτήν την υπεροχή στο στρατιωτικό πεδίο η ρωσική πίεση για τη συνθηκολόγηση της Ουκρανίας μεγαλώνει και ο Πούτιν για να την δυναμώσει περισσότερο δήλωσε πως «αν η Ουκρανία δεν επιθυμεί να επιλύσει τον πόλεμο ειρηνικά, τότε η Ρωσία θα επιλύσει όλους τους στόχους της “ειδικής στρατιωτικής της επιχείρησης” διά της βίας».Ταυτόχρονα στρέφει τα πυρά της κατά των ευρωπαϊκών δυνάμεων γιατί εμποδίζουν την «πρόοδο» στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ρωσίας και κατηγορεί το καθεστώς Ζελενσκι ότι θέλει να «τορπιλίσει» τις συνομιλίες με το νέο σχέδιο που παρουσίασε. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Ριαμπκόφ είπε ότι «διαφέρει ριζικά από τα 27 σημεία που επεξεργαστήκαμε από τις αρχές Δεκεμβρίου, συνεργασία με την αμερικανική πλευρά» και ζήτησε «να παραμείνουμε στα όρια που τέθηκαν» κατά τη σύνοδο κορυφής των προέδρων Πούτιν και Τραμπ στην Αλάσκα, διαφορετικά, τόνισε, «καμία συμφωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί…».
Όσον αφορά την παρουσία ξενών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία, ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σ. Λαβρόφ επανάλαβε πως «έχουμε ήδη δηλώσει εκατό φορές ότι, σε αυτή την περίπτωση, θα γίνουν νόμιμος στόχος για τις ένοπλες δυνάμεις μας»…
