Με αφορμή το τραγικό συμβάν στη βιομηχανία «Βιολάντα», με τις 5 νεκρές εργάτριες, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αναφερθεί στο θέμα των εργατικών ατυχημάτων, ένα πεδίο που συστηματικά προσπαθεί να κρατήσει κρυφό, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ενώ παράλληλα επιδίδεται σε ασύστολες αλχημείες σε ό,τι αφορά την καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων.
Προκειμένου να αποφύγει να απαντήσει για τις βαρύτατες ευθύνες που φέρει για την έλλειψη ελέγχων στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας, προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από μια παραποιημένη στατιστική εργατικών ατυχημάτων. Προφανώς, θεωρώντας πως μέσα σε ένα ομιχλώδες τοπίο που οφείλεται τόσο στην απόκλιση αριθμών όσο και στα μαγειρέματα των στοιχείων που γίνονται από τους διάφορους φορείς στην καταγραφή των συμβάντων – πάντα με σκοπό τη μείωσή τους και την αλλοίωση της πραγματικής κατάστασης, θα καταφέρει να συγκρατήσει την κοινωνική οργή.
Ένας από τους φορείς που στις αρμοδιότητές του είναι η καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων και θανάτων είναι η Επιθεώρηση για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία -μια ανεξάρτητη δήθεν αρχή- της οποίας ωστόσο τη διοίκηση, τη διορίζει η κυβέρνηση. Η κυβέρνηση της ΝΔ μάλιστα φρόντισε να αλλάξει από το 2024 τα κριτήρια με βάση τα οποία χαρακτηρίζεται ένας θάνατος σε χώρο εργασίας ως εργατικό δυστύχημα. Συγκεκριμένα από τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα δεν καταγράφονται όσα κρίνεται -με βάση κριτήρια που θέτει η Eurostat- ότι οφείλονται σε παθολογικά ή σε τροχαία αίτια. Σε αυτές τις περιπτώσεις η Επιθεώρηση Εργασίας όχι μόνο δεν καταγράφει τους θανάτους εργαζόμενων αλλά ούτε καν τους διερευνά. Θανάτους που οφείλονται σε εγκεφαλικά ή καρδιολογικά περιστατικά λόγω της πίεσης στην εργασία ή και θανάτους που οφείλονται σε καρκίνους που συνδέονται με την εργασία.
Συνέπεια αυτών των βολικών πράγματι για την κυβέρνηση και τους εργοδότες κριτηρίων είναι να αποκρύπτονται οι μισοί και πλέον θάνατοι εργαζομένων σε χώρους δουλειάς. Τη στιγμή μάλιστα που ακόμη και έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU – OSHA) αναφέρει ότι: «κάθε χρόνο συμβαίνουν στην ΕΕ περίπου 3.500 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα και περισσότερα από 200.000 θανατηφόρα κρούσματα ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία αντιπροσωπεύουν το 98% όλων των θανάτων που σχετίζονται με την εργασία στην ΕΕ.» Κατά αναλογία στην Ελλάδα, ακόμα και με τα στοιχεία του υπουργείου οι θάνατοι φτάνουν κατ’ εκτίμηση τους 2.500 ανά έτος.
Άλλος επίσημος φορέας καταγραφής των εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων που επικαλείται η κυβέρνηση κατά πώς τη βολεύει είναι η Eurostat. Τα στοιχεία δίνονται από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ) και το γεγονός ότι «περιέργως» δεν συμφωνούν με εκείνα της Επιθεώρησης Εργασίας, συνεισφέρουν ιδιαιτέρως στο θόλωμα της κατάστασης.
Ενδεικτικά για την περίοδο 2021-2023 σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat σημειώθηκαν σχεδόν 14.000 εργατικά «ατυχήματα» Την ώρα που για την ίδια περίοδο, η «Ανεξάρτητη» Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας αναφέρει ότι σημειώθηκαν πάνω από 41.000 εργατικά «ατυχήματα». Από αυτά η Eurostat αναφέρει ότι τα θανατηφόρα ήταν 82, ενώ η «Ανεξάρτητη» Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας στην πρώτη εκδοχή της (περιλαμβάνει και όσα οφείλονται σε παθολογικά αίτια) αναφέρει ότι στην Ελλάδα σημειώθηκαν 311 θανατηφόρα εργατικά «ατυχήματα» και στη δεύτερη εκδοχή της (από το 2024 και στο εξής) τα εμφανίζει 139.
Δηλαδή η Επιθεώρηση Εργασίας, σε σχέση με τη Eurostat, στην πρώτη εκδοχή παρουσιάζει τριπλάσιο αριθμό συνολικών εργατικών «ατυχημάτων» και αυξημένο κατά 280% τον αριθμό των θανατηφόρων. Στη δεύτερη εκδοχή τα θανατηφόρα παρουσιάζονται αυξημένα μόνο κατά 70%.
Με περισσό θράσος, οι αρμόδιοι υπουργοί επιδίδονται σε δηλώσεις που αφορούν τον μικρότερο αριθμό εργατικών δυστυχημάτων, η δε Κεραμέως μίλησε για «εργαλειοποίηση» όσων καταγγέλλουν την υποκαταγραφή των θανατηφόρων ατυχημάτων η οποία ωστόσο είναι δεδομένη. Επιπλέον, επαίρονται για την «καλή θέση» που κατέχει η χώρα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με αποκορύφωμα την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού, ο οποίος ανάμεσα στα διάφορα μας είπε πως «… η Ελλάδα παραμένει σταθερά μεταξύ των 3 ευρωπαϊκών χωρών με τα λιγότερα εργατικά δυστυχήματα στην ΕΕ και το 2024 και το 2025…», επικαλούμενος προφανώς στοιχεία της Eurostat αν και για το 2025 δεν υπάρχει δημοσιοποιημένη έκθεση απολογισμού από την Επιθεώρηση Εργασίας, συνεπώς είναι απορίας άξιο από πού άντλησε η Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία τα στοιχεία ώστε να πληροφορήσει και την Eurostat…
Το μαγείρεμα των στοιχείων και η απόκλιση των αριθμών αποσκοπεί να αποκρύψει τον μεγάλο αριθμό των εργατικών ατυχημάτων και θανάτων, να θολώσει την εικόνα της πραγματικότητας.
Είναι βέβαιο πως κάθε χρόνο συμβαίνουν δεκάδες εργατικά δυστυχήματα με πολλούς νεκρούς και από επαγγελματικές ασθένειες και από τροχαία σε εργαζόμενους που εξαντλημένοι μετά από 12 και 13 ώρες δουλειάς, χάνουν τη ζωή τους στον δρόμο. Θάνατοι που όχι μόνο δεν καταγράφονται από την Επιθεώρηση για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, αλλά ούτε καν αναφέρονται από τους εργοδότες. Χαρακτηριστικά είναι και τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΟΣΕΤΕΕ), αφού σύμφωνα με την καταγραφή που κάνει μόνο το 2025 τουλάχιστον 201 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη δουλειά και σε κάθε είδους δραστηριότητα.
