Η υποτιθέμενη «ιστορική συμφωνία» για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, άφησε τη βασικότερη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), αυτή της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) απέξω από τον λογαριασμό.
Με τα μνημόνια, ως γνωστόν καταργήθηκαν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις για την ΕΓΣΣΕ: Το 2012, με την επιβολή του δεύτερου μνημονίου, ο κατώτατος μισθός ορίστηκε με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου. Καταργήθηκε η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να διαπραγματεύεται και να συνυπογράφει τον καθορισμό του γενικού κατώτατου μισθού μέσω της ΕΓΣΣΕ. Το 2013 η κατάργηση αυτή έγινε νόμος (ν.4172/2013) από την κυβέρνηση Σαμαρά (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ). Νόμος που εφαρμόστηκε και από τις μεταγενέστερες κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ.
Η κατάργηση της διαπραγμάτευσης της ΕΓΣΣΕ και ο καθορισμός του κατώτατου μισθού και μεροκάματου εδώ και 13 χρόνια με κυβερνητική απόφαση έπληξε σε μεγάλη έκταση τους μισθούς και τα μεροκάματα όλων των εργαζομένων. Γιατί η ΕΓΣΣΕ επιδρούσε σε όλες τις άλλες συμβάσεις όσον αφορά το ποσοστό των αυξήσεων των μισθών. Επιπλέον, με τη διάλυση των συλλογικών συμβάσεων που επέφεραν τα μνημόνια και τη μεγάλη επέκταση που επήλθε στις ατομικές συμβάσεις, οι παλιότεροι μισθοί συμπιέσθηκαν προς τα κάτω και αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των εργαζομένων που αμείβεται με κατώτατο μισθό. Έτσι ο μισθός ενός όλο και μεγαλύτερου τμήματος των εργαζομένων καθοριζόμενος από κυβερνητικές αποφάσεις έχει συμπιεσθεί σε μεγάλο βαθμό. Σημειώνουμε ότι μέχρι το έτος 2010 περίπου 160.000 εργαζόμενοι λάμβαναν τον κατώτατο μισθό. Αριθμός που σήμερα έχει εκτοξευθεί στους 650.000 εργαζομένους. Και αυτοί οι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι είναι ακάλυπτοι από ΣΣΕ.
Τον Δεκέμβρη του 2024 η κυβέρνηση της ΝΔ ψήφισε τον νόμο 5163/2024, που διατήρησε το μνημονιακό μέτρο της διαμόρφωσης του κατώτατου μισθού από το κράτος και την κυβέρνηση. Μάλιστα ο νόμος αυτός το χειροτέρευσε καθώς επέβαλε έναν δήθεν «αντικειμενικό» τρόπο καθορισμού του κατώτατου μισθού με τον περιβόητο «αλγόριθμο». Σύμφωνα με αυτόν ο «αλγόριθμος» θα λογαριάζει τον κατώτατο μισθό με έξι διαφορετικούς παράγοντες: την οικονομική ύφεση, τον πληθωρισμό, την ανισορροπία του ισοζύγιου εξωτερικών συναλλαγών, τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα, την υπέρβαση δημοσιονομικών δυνατοτήτων, και το αόριστο, έκτακτες περιστάσεις. Με βάση αυτούς τους παράγοντες, που ο προσδιορισμός τους είναι στο χέρι της κυβέρνησης, μπορεί το αλγοριθμικό αποτέλεσμα να είναι και πάγωμα ή μείωση του κατώτατου μισθού!
Αυτό το απαράδεκτο καθεστώς για τον κατώτατο μισθό την ΕΓΣΣΕ που θα ήταν το πρώτο που θα έπρεπε να καταργηθεί από μια συμφωνία και μια νέα νομοθέτηση για τις ΣΣΕ ούτε καν το άγγιξε η «κοινωνική συμφωνία κυβέρνησης και εθνικών κοινωνικών εταίρων». Το αφήνει απείρακτο και με τη συμφωνία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ. Πράγμα που σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι θα εξακολουθήσουν να παραμένουν ακάλυπτοι με τη νέα «κοινωνική συμφωνία»! Προς όφελος των εργοδοτών και της κυβέρνησης μιας και σήμερα αν υπογράφονταν ΕΓΣΣΕ, αυτόματα το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από ΣΣΕ, από 24% που είναι σήμερα, θα εκτοξευόταν στο 60%. Για ποιο πέρασμα σε μια «νέα εποχή για τις ΣΣΕ στην Ελλάδα» -όπως λέει η κυβερνητική προπαγάνδα- μπορεί, λοιπόν, να γίνεται λόγος;
