Έναν ακόμη νόμο που θα βάλει τους πολίτες να πληρώνουν για καταστροφές μέσω της πρακτικής της ατομικής επιβάρυνσης και της μετατροπής τους σε πελάτες των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών φέρνει για εφαρμογή η κυβέρνηση.
Η εφαρμογή του νόμου 5162/2024 προβλέπει την υποχρεωτική ιδιωτική ασφάλιση αυτοκινήτων έναντι φυσικών καταστροφών. Έτσι από την 1η Ιουνίου 2025, οι ζημιές που προκαλούνται από πυρκαγιά από φυσικά αίτια, πλημμύρες και σεισμό θα υποχρεώνονται να τις πληρώνουν οι πολίτες με ατομική ασφάλιση.
Χωρίς ατομική ασφάλιση θα μένουν ακάλυπτοι και θα φέρουν ατομική ευθύνη γιατί δεν θα έχουν αποζημίωση από φυσικές καταστροφές, για τις οποίες προφανώς δεν ευθύνονται και το κράτος δεν αναλαμβάνει καμιά κοινωνική μέριμνα γι’ αυτό.
Είναι ο δεύτερος σε σειρά νόμος που μεταφέρει την αποζημίωση απέναντι στις φυσικές καταστροφές στις ιδιωτικές εταιρείες. Θυμίζουμε ότι έχει προηγηθεί ο νόμος για τα ακίνητα, όπου ανεξαρτήτως περιοχής τα ακίνητα πρέπει να έχουν ασφάλιση για όλες τις φυσικές καταστροφές. Σημειώνουμε ότι ως δέλεαρ υποτίθεται η κυβέρνηση έδωσε μια έκπτωση 10% στον ΕΝΦΙΑ για το 2024. Το οποίο πολύ γρήγορα αποδείχθηκε κοροϊδία, μιας και το 2025 την έκπτωση την πήγε στο 20%. Βέβαια, και πάλι οι πολίτες δεν προέβηκαν μαζικά σε ασφαλίσεις των ακινήτων τους.
Οι νόμοι αυτοί στην πραγματικότητα έρχονται να απαλλάξουν την κυβέρνηση από ακόμα μια υποχρέωσή της. Αυτήν την κάλυψη των πληγέντων από τις φυσικές καταστροφές, καταστροφές οι οποίες από τη μία πράγματι είναι σοβαρές. Αλλά από την άλλη οι μεγάλες συνέπειές τους οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ανυπαρξία μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισής τους.
Αν εξαιρέσει, ίσως, κανείς τους σεισμούς, όπου υπάρχει ένας ικανοποιητικός αντισεισμικός κανονισμός στην Ελλάδα, σε όλες τις άλλες καταστροφές των τελευταίων χρόνων (πυρκαγιές, πλημμύρες κλπ) υπάρχει σοβαρή έλλειψη προληπτικών μέτρων και οι σχετικοί μηχανισμοί πρόληψης και αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών είναι τραγικά αποστελεχωμένοι.
Έτσι η πλημμύρα θα είχε σαφώς μικρότερες συνέπειες αν είχαν πραγματοποιηθεί δημόσια αντιπλημμυρικά έργα αντί να ακούγονται γελοιότητες από κυβερνητικά στελέχη πως δήθεν ήταν μια «ακραία περίπτωση» που συμβαίνει… «κάθε 4.000 χρόνια». Ο αποκλεισμός της Αθήνας από χιόνι μέρα μεσημέρι, παρότι η κυβέρνηση προσπάθησε να μας πει ότι ο χιονιάς δεν συνηθίζει να έρχεται τέτοια ώρα, θα είχε αποφευχθεί αν είχαν ρίξει τόσο οι δήμοι όσο και η κεντρική διοίκηση αλάτι. Οι φωτιές που κατακαίουν τον τόπο μας κάθε χρόνο, αφήνοντας ανείπωτες συνέπειες, θα μπορούσαν να είχαν ελάχιστες καταστροφές αν είχε διοριστεί επαρκές προσωπικό αλλά και είχε αγοραστεί ο κατάλληλος εξοπλισμός αντιμετώπισής τους.
Με τους νόμους όλα τα ζητήματα πολιτικής προστασίας να μετατρέπονται σε υποθέσεις ιδιωτικής ασφάλισης η κυβέρνηση, από τη μια, απορρίπτει κάθε κοινωνική μέριμνα από το κράτος για έργα πρόληψης. Από την άλλη, θέλει να απαλλαγεί και από τα ψίχουλα που δίνει με το σταγονόμετρο ως στήριξη των πληγέντων απέναντι στις τεράστιες καταστροφές που πλήττουν τον λαό μας. Μεταφέροντας το πρόβλημα στους ίδιους τους πολίτες, που πρέπει να μεριμνούν ατομικά ο καθένας με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ακινήτου ή του αυτοκινήτου του, και όχι με το φαινόμενο που έπληξε την περιοχή τους.
Μάλιστα στην ίδια κατεύθυνση πιέζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που έχει εκφράσει «έντονη ανησυχία» για την επιβάρυνση των κρατών με όλο και αυξανόμενα κονδύλια για αποζημιώσεις για φυσικές καταστροφές, ιδιαίτερα την τελευταία τριετία. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο, η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι απαιτείται μεγαλύτερη εμπλοκή των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών και σημειώνει ότι η κάλυψη των ζημιών αποκλειστικά από το κράτος δημιουργεί ηθικό κίνδυνο, αφού οι ιδιώτες αποφεύγουν να ασφαλίζονται και προσβλέπουν στις κρατικές αποζημιώσεις, μεταφέροντας και αυτή από μεριάς της την ευθύνη αποζημίωσης στους πολίτες.
Από την άλλη και επειδή και οι ασφαλιστικές θέλουν να εξασφαλίσουν τα κέρδη τους, αποφεύγουν να ασφαλίζουν τους πάντες. Έτσι για παράδειγμα για τα ακίνητα πριν το 1960 οι περισσότερες ασφαλιστικές δεν δέχονται να τα ασφαλίσουν. Και αν υπολογιστεί το πλήθος των ακινήτων στη χώρα που έχουν χρηστεί εκείνη την περίοδο υποψιάζεται κανείς γιατί δε θέλουν να τα ασφαλίσουν.
Αλλά ακόμα και νεόδμητα να ήταν τα κτήρια πάλι μόνο για τα κέρδη τους θα ενδιαφέρονταν. Δανειζόμενοι ένα παράδειγμα από τις ΗΠΑ, μετά τις πυρκαγιές στο Λος Άντζελες, που κάηκαν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα γης και καταστράφηκαν χιλιάδες σπίτια, οι ασφαλιστικές που χρόνια εισέπρατταν τα ασφάλιστρα δήλωσαν ότι δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος των αποζημιώσεων και κήρυξαν πτώχευση, αφήνοντας τον κόσμο στη μοίρα του.
Έτσι με αυτά τα μέτρα από τη μια η κυβέρνηση απαλλάσσεται από τις μαζικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις των πληγέντων μετατρέποντας την κάθε περίπτωση σε προσωπική και από την άλλη τροφοδοτεί κάθε μήνα με κέρδη τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.
