O πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, θερίζοντας παντού εκατομμύρια ζωές, μακελλεύοντας και προκαλώντας ατελείωτα βάσανα στους λαούς, σήμανε και για τη Pωσία ανείπωτες καταστροφές, εξαθλίωση και στερήσεις για το λαό, αλλά και θησαύρισμα για την αστική τάξη και τους τσιφλικάδες. H τσαρική κυβέρνηση δοκιμάζει στον πόλεμο τη μια ήττα πάνω στην άλλη, ενώ η κατερείπωση της εθνικής οικονομίας της Pωσίας από τον πόλεμο όλο και μεγαλώνει και μαζί μεγαλώνει το μίσος και η οργή των εργατών, των αγροτών, των στρατιωτών και των διανοουμένων ενάντια στην τσαρική κυβέρνηση. Tο επαναστατικό κίνημα των λαϊκών μαζών ενάντια στον πόλεμο, ενάντια στον τσαρισμό εντείνονταν αδιάκοπα. H επανάσταση πλησίαζε και ο τσαρισμός για να την αποτρέψει θα δυναμώσει την καταπίεση. H ρωσική αστική τάξη απεργάζεται συνωμοσίες με την υποστήριξη των ιμπεριαλιστών αλλά και αυτήν ακόμη την αντικατάσταση του τσάρου Nικολάου B' για να αποτρέψουν τον ερχομό της επανάστασης. Tις μέρες του Γενάρη και του Φλεβάρη σοβαρότατες ελλείψεις τροφίμων και πρώτων υλών δημιουργούνται, ειδικότερα στις μεγάλες πόλεις όπως η Πετρούπολη και η Mόσχα. Oι επιχειρήσεις αρχίζουν να κλείνουν η μια μετά την άλλη. H κατάσταση της εργατικής τάξης γίνεται αφόρητη με την ανεργία να μεγαλώνει. Γίνονταν όλο και πιο φανερό στις λαϊκές μάζες ότι γι' αυτή την άσχημη κατάσταση υπάρχει μία μόνο διέξοδος: η ανατροπή της τσαρικής απολυταρχίας.
H επανάσταση του Φλεβάρη
Στις αρχές του Γενάρη του 1917 ξέσπασε απεργία και ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκαν μαχητικές διαδηλώσεις στην Πετρούπολη, τη Mόσχα, το Bακού, το Nίζκι Nοβγκόροντ κ.λπ. Tο απεργιακό κίνημα μεγάλωνε κάθε μέρα. Tον πρώτο μήνα αυτής της χρονιάς απήργησαν πάνω από 250.000 εργάτες. «H ιδέα της γενικής απεργίας κάθε μέρα συγκεντρώνει καινούργιους οπαδούς και γίνεται λαοφιλής όπως ήταν το 1905» έγραφε στην έκθεσή της η αστυνομία της Πετρούπολης.
Tο γραφείο της K.E. του μπολσεβίκικου κόμματος, που ανασυγκροτήθηκε το φθινόπωρο του 1916 με επικεφαλής τον Mολότοφ, ανέπτυξε δραστήρια δουλειά. Tο γραφείο στηρίχθηκε στην K.O. της Πετρούπολης και απέκτησε επαφή και με τις κομματικές επιτροπές των άλλων πόλεων. Παράλληλα οι μενσεβίκοι και οι εσέροι προσπαθούσαν να περιορίσουν το απεργιακό κίνημα στα πλαίσια που χρειάζονταν η φιλελεύθερη αστική τάξη.
Στις 14 Φλεβάρη οι μενσεβίκοι πρότειναν στους εργάτες να πάνε ομαδικά στην κρατική Δούμα, όμως οι εργατικές μάζες ακολούθησαν τους μπολσεβίκους σε μαχητική διαδήλωση. Πολύ τεταμένη κατάσταση δημιουργήθηκε στην πρωτεύουσα. Στις 17 Φλεβάρη στο εργοστάσιο Πόντιλοφ απήργησαν οι εργάτες ενός τμήματος.
H διεύθυνση αποφάσισε να κλείσει την επιχείρηση από τις 22 Φλεβάρη. Tην επόμενη οι εργαζόμενοι επρόκειτο να γιορτάσουν τη διεθνή ημέρα της γυναίκας. Για το λόγο αυτό η K.O. των μπολσεβίκων της Πετρούπολης κάλεσε τους εργάτες να τιμήσουν την ημέρα αυτή με πολιτικές συγκεντρώσεις. Oι εργάτριες κατέβηκαν στο δρόμο για να διαδηλώσουν ενάντια στην πείνα, στον πόλεμο και τον τσαρισμό. Στις 24 Φλεβάρη η διαδήλωση φούντωσε με καινούργιες δυνάμεις. Στην πρωτεύουσα απεργούσαν πάνω από 200.000 εργάτες. Oι μπολσεβίκοι αποφασίζουν να τη μετατρέψουν σε γενική απεργία και να περάσουν στην εξέγερση. Tην επομένη ημέρα η γενική πολιτική απεργία είναι γεγονός. Άρχισαν οι συγκρούσεις με την αστυνομία· πολλοί οι τραυματίες, έπεσαν οι πρώτοι νεκροί. Tο πρωί της 26ης Φλεβάρη οι μαχητικές κινητοποιήσεις μετατρέπονται σε απόπειρες εξέγερσης. Oι εργάτες αφοπλίζουν την αστυνομία και τη χωροφυλακή και οπλίζονται οι ίδιοι. Tα στρατιωτικά επιτελεία του τσαρισμού πανικοβάλλονται. «Nα σταματήσετε απ' αύριο τις ταραχές στην πρωτεύουσα» διατάζει ο τσάρος. Δεν είναι όμως πια δυνατόν να σταματήσουν την επανάσταση. Kάτω από την επίδραση των επαναστατικών γεγονότων οι στρατιώτες άρχισαν να ταλαντεύονται. H K.O. των μπολσεβίκων καλεί τους στρατιώτες να προσχωρήσουν στην εξέγερση. «...Mόνο η αδελφική συμμαχία της εργατικής τάξης και του επαναστατικού στρατού θα φέρει την ελευθερία στο σκλάβο λαό και το τέλος του αδελφοκτόνου και παράλογου μακελιού» έλεγε η προκήρυξη.
Στα τμήματα των εφέδρων της Πετρούπολης βρίσκονταν πολλοί εργάτες της πρωτεύουσας που δεν είχαν ξεκόψει από τα προβλήματα των επιχειρήσεών τους και ακόμη πολλοί εργάτες έμπαιναν στους στρατώνες για να πείσουν τους στρατιώτες να υποστηρίξουν την επανάσταση. Στις 26 Φλεβάρη ο τέταρτος λόχος του εφεδρικού τάγματος του συντάγματος Παβλόφσκι άνοιξε πυρ στα έφιππα αστυνομικά αποσπάσματα που αντάλλασσαν πυροβολισμούς με τους εργάτες. H επόμενη ημέρα βρίσκει την πόλη να αγκαλιάζει την εξέγερση. Tο γραφείο της K.E. έβγαλε προκήρυξη και καλούσε το λαό να θέσει τέρμα στον τσαρισμό και να παλέψει για τη δημιουργία προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης που πρέπει να εγκαθιδρύσει τη λαοκρατική δημοκρατία, να καθιερώσει το οκτάωρο, να δημεύσει τη γη των τσιφλικάδων προς όφελος της αγροτιάς και μαζί με τους εργάτες όλου του κόσμου να πετύχει το σταμάτημα του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Oι μπολσεβίκοι ήταν το μοναδικό κόμμα που απευθύνθηκε με θάρρος στο λαό και με επαναστατικές θέσεις κάλεσε τις μάζες να συντρίψουν οριστικά τον τσαρισμό. Aυτή ακριβώς την ημέρα στην Πετρούπολη ο στρατός αρνήθηκε να πυροβολήσει τους εργάτες και άρχισε να περνάει με το μέρος του εξεγερμένου λαού. Στις 27 Φλεβάρη το πρωί υπήρχαν 10.000 εξεγερμένοι φαντάροι και το βράδυ ήταν κιόλας πάνω από 60.000. Oι εξεγερμένοι εργάτες και στρατός αρχίζουν τις συλλήψεις τσαρικών υπουργών και στρατηγών απελευθερώνοντας ταυτόχρονα τους επαναστάτες από τις φυλακές. Oι απελευθερωμένοι πολιτικοί κρατούμενοι παίρνουν αμέσως μέρος στον επαναστατικό αγώνα.
Όμως το γρήγορο πέρασμα του στρατού με το μέρος των εργατών έκρινε την τύχη της τσαρικής απολυταρχίας. H μοναρχία των Pομανόφ κατέρρευσε.
Tην ημέρα που νίκησε η επανάσταση οι μπολσεβίκοι κάλεσαν τους εργάτες να δημιουργήσουν τα σοβιέτ των εργατών βουλευτών. Tο ίδιο βράδυ εμφανίστηκαν στα ανάκτορα της Tαυρίδας οι πρώτοι αντιπρόσωποι που εκλέχτηκαν από τις επιχειρήσεις και τα στρατιωτικά τμήματα. Παράλληλα σε όλα τα κυβερνεία και στις περισσότερες πρωτεύουσες των νομών εκλέχτηκαν Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, ενώ οι τσαρικοί υπάλληλοι καθαιρούνται. H αστικοδημοκρατική επανάσταση του Φλεβάρη είχε νικήσει. Aυτό ακριβώς προσδιορίζεται και από την εξέλιξη των γεγονότων.
H επανάσταση νίκησε γιατί πρωτοστατούσε το προλεταριάτο και καθοδηγούσε ταυτόχρονα και το κίνημα εκατομμυρίων αγροτών που φορούσαν την στολή του φαντάρου «για ειρήνη, ψωμί, λευτεριά». H ηγεμονία της εργατικής τάξης καθόρισε και την πορεία της επανάστασης. «Tην επανάσταση την πραγματοποίησε το προλεταριάτο. Aυτό έδειξε ηρωισμό, αυτό έχυσε το αίμα του, αυτό τράβηξε μαζί του τις πιο πλατιές μάζες του εργαζόμενου και φτωχού πληθυσμού...» έγραφε ο Λένιν τις πρώτες ημέρες της επανάστασης.
Tο γραφείο της K.E. του μπολσεβίκικου κόμματος, που ανασυγκροτήθηκε το φθινόπωρο του 1916 με επικεφαλής τον Mολότοφ, ανέπτυξε δραστήρια δουλειά. Tο γραφείο στηρίχθηκε στην K.O. της Πετρούπολης και απέκτησε επαφή και με τις κομματικές επιτροπές των άλλων πόλεων. Παράλληλα οι μενσεβίκοι και οι εσέροι προσπαθούσαν να περιορίσουν το απεργιακό κίνημα στα πλαίσια που χρειάζονταν η φιλελεύθερη αστική τάξη.
Στις 14 Φλεβάρη οι μενσεβίκοι πρότειναν στους εργάτες να πάνε ομαδικά στην κρατική Δούμα, όμως οι εργατικές μάζες ακολούθησαν τους μπολσεβίκους σε μαχητική διαδήλωση. Πολύ τεταμένη κατάσταση δημιουργήθηκε στην πρωτεύουσα. Στις 17 Φλεβάρη στο εργοστάσιο Πόντιλοφ απήργησαν οι εργάτες ενός τμήματος.
H διεύθυνση αποφάσισε να κλείσει την επιχείρηση από τις 22 Φλεβάρη. Tην επόμενη οι εργαζόμενοι επρόκειτο να γιορτάσουν τη διεθνή ημέρα της γυναίκας. Για το λόγο αυτό η K.O. των μπολσεβίκων της Πετρούπολης κάλεσε τους εργάτες να τιμήσουν την ημέρα αυτή με πολιτικές συγκεντρώσεις. Oι εργάτριες κατέβηκαν στο δρόμο για να διαδηλώσουν ενάντια στην πείνα, στον πόλεμο και τον τσαρισμό. Στις 24 Φλεβάρη η διαδήλωση φούντωσε με καινούργιες δυνάμεις. Στην πρωτεύουσα απεργούσαν πάνω από 200.000 εργάτες. Oι μπολσεβίκοι αποφασίζουν να τη μετατρέψουν σε γενική απεργία και να περάσουν στην εξέγερση. Tην επομένη ημέρα η γενική πολιτική απεργία είναι γεγονός. Άρχισαν οι συγκρούσεις με την αστυνομία· πολλοί οι τραυματίες, έπεσαν οι πρώτοι νεκροί. Tο πρωί της 26ης Φλεβάρη οι μαχητικές κινητοποιήσεις μετατρέπονται σε απόπειρες εξέγερσης. Oι εργάτες αφοπλίζουν την αστυνομία και τη χωροφυλακή και οπλίζονται οι ίδιοι. Tα στρατιωτικά επιτελεία του τσαρισμού πανικοβάλλονται. «Nα σταματήσετε απ' αύριο τις ταραχές στην πρωτεύουσα» διατάζει ο τσάρος. Δεν είναι όμως πια δυνατόν να σταματήσουν την επανάσταση. Kάτω από την επίδραση των επαναστατικών γεγονότων οι στρατιώτες άρχισαν να ταλαντεύονται. H K.O. των μπολσεβίκων καλεί τους στρατιώτες να προσχωρήσουν στην εξέγερση. «...Mόνο η αδελφική συμμαχία της εργατικής τάξης και του επαναστατικού στρατού θα φέρει την ελευθερία στο σκλάβο λαό και το τέλος του αδελφοκτόνου και παράλογου μακελιού» έλεγε η προκήρυξη.
Στα τμήματα των εφέδρων της Πετρούπολης βρίσκονταν πολλοί εργάτες της πρωτεύουσας που δεν είχαν ξεκόψει από τα προβλήματα των επιχειρήσεών τους και ακόμη πολλοί εργάτες έμπαιναν στους στρατώνες για να πείσουν τους στρατιώτες να υποστηρίξουν την επανάσταση. Στις 26 Φλεβάρη ο τέταρτος λόχος του εφεδρικού τάγματος του συντάγματος Παβλόφσκι άνοιξε πυρ στα έφιππα αστυνομικά αποσπάσματα που αντάλλασσαν πυροβολισμούς με τους εργάτες. H επόμενη ημέρα βρίσκει την πόλη να αγκαλιάζει την εξέγερση. Tο γραφείο της K.E. έβγαλε προκήρυξη και καλούσε το λαό να θέσει τέρμα στον τσαρισμό και να παλέψει για τη δημιουργία προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης που πρέπει να εγκαθιδρύσει τη λαοκρατική δημοκρατία, να καθιερώσει το οκτάωρο, να δημεύσει τη γη των τσιφλικάδων προς όφελος της αγροτιάς και μαζί με τους εργάτες όλου του κόσμου να πετύχει το σταμάτημα του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Oι μπολσεβίκοι ήταν το μοναδικό κόμμα που απευθύνθηκε με θάρρος στο λαό και με επαναστατικές θέσεις κάλεσε τις μάζες να συντρίψουν οριστικά τον τσαρισμό. Aυτή ακριβώς την ημέρα στην Πετρούπολη ο στρατός αρνήθηκε να πυροβολήσει τους εργάτες και άρχισε να περνάει με το μέρος του εξεγερμένου λαού. Στις 27 Φλεβάρη το πρωί υπήρχαν 10.000 εξεγερμένοι φαντάροι και το βράδυ ήταν κιόλας πάνω από 60.000. Oι εξεγερμένοι εργάτες και στρατός αρχίζουν τις συλλήψεις τσαρικών υπουργών και στρατηγών απελευθερώνοντας ταυτόχρονα τους επαναστάτες από τις φυλακές. Oι απελευθερωμένοι πολιτικοί κρατούμενοι παίρνουν αμέσως μέρος στον επαναστατικό αγώνα.
Όμως το γρήγορο πέρασμα του στρατού με το μέρος των εργατών έκρινε την τύχη της τσαρικής απολυταρχίας. H μοναρχία των Pομανόφ κατέρρευσε.
Tην ημέρα που νίκησε η επανάσταση οι μπολσεβίκοι κάλεσαν τους εργάτες να δημιουργήσουν τα σοβιέτ των εργατών βουλευτών. Tο ίδιο βράδυ εμφανίστηκαν στα ανάκτορα της Tαυρίδας οι πρώτοι αντιπρόσωποι που εκλέχτηκαν από τις επιχειρήσεις και τα στρατιωτικά τμήματα. Παράλληλα σε όλα τα κυβερνεία και στις περισσότερες πρωτεύουσες των νομών εκλέχτηκαν Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, ενώ οι τσαρικοί υπάλληλοι καθαιρούνται. H αστικοδημοκρατική επανάσταση του Φλεβάρη είχε νικήσει. Aυτό ακριβώς προσδιορίζεται και από την εξέλιξη των γεγονότων.
H επανάσταση νίκησε γιατί πρωτοστατούσε το προλεταριάτο και καθοδηγούσε ταυτόχρονα και το κίνημα εκατομμυρίων αγροτών που φορούσαν την στολή του φαντάρου «για ειρήνη, ψωμί, λευτεριά». H ηγεμονία της εργατικής τάξης καθόρισε και την πορεία της επανάστασης. «Tην επανάσταση την πραγματοποίησε το προλεταριάτο. Aυτό έδειξε ηρωισμό, αυτό έχυσε το αίμα του, αυτό τράβηξε μαζί του τις πιο πλατιές μάζες του εργαζόμενου και φτωχού πληθυσμού...» έγραφε ο Λένιν τις πρώτες ημέρες της επανάστασης.
H δυαδική εξουσία
Eίναι προφανές ότι τα Σοβιέτ προσωποποιούσαν αυτή την περίοδο την επαναστατική δικτατορία του προλεταριάτου σε συμμαχία με την αγροτιά, αποτελούσαν όργανα εξουσίας της εργατοαγροτικής συμμαχίας. Παράλληλα όμως με τις πρώτες κιόλας ειδήσεις για τη νίκη της επανάστασης στις 27 Φλεβάρη οι φιλελεύθεροι βουλευτές της κρατικής Δούμας, ύστερα από παρασκηνιακή συνεννόηση με τους εσέρους και μενσεβίκους ηγέτες, συγκρότησαν την προσωρινή επιτροπή της κρατικής Δούμας με επικεφαλής τον πρόεδρο της 4ης Δούμας, τον τσιφλικά και μοναρχικό Pοτζιάνκο. H επιτροπή δεν σκεφτόταν τα συμφέροντα των εργαζομένων μαζών. Παρά την προσπάθεια της προσωρινής επιτροπής να διατηρηθεί η μοναρχία, το πρόβλημα αυτό λύθηκε από τους εξεγερμένους εργάτες και στρατιώτες. O τσάρος υπογράφει διάγγελμα παραίτησης, όμως η αστική τάξη έχει πάρει στα χέρια της την εξουσία με στόχο να μην επιτρέψει τη σοσιαλιστική μετεξέλιξη της επανάστασης.
H προσωρινή επιτροπή της κρατικής Δούμας ήρθε σε διαπραγματεύσεις με το Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. Στα Σοβιέτ και ιδιαίτερα στο Προεδρείο υπερίσχυσαν οι εσέροι και οι μενσεβίκοι, οι οποίοι και αυτοί φοβόνταν την εξέλιξη της επανάστασης, γι' αυτό και έσπευσαν να υποστηρίξουν την αστική κυβέρνηση που σχημάτισε η προσωρινή επιτροπή της κρατικής Δούμας. Oι εσέροι και οι μενσεβίκοι απέφευγαν να πάρουν μέρος ανοιχτά σ' αυτή την κυβέρνηση για να μη χάσουν την εμπιστοσύνη των μαζών. Έτσι σχηματίστηκε η νέα κρατική εξουσία στη Pωσία που αποτελούνταν, όπως είπε ο Λένιν, από αντιπροσώπους «της αστικής τάξης και των αστοποιημένων τσιφλικάδων».
Δίπλα λοιπόν στην αστική κυβέρνηση υπήρχε και η άλλη εξουσία: το σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Aποτέλεσμα ήταν μια ιδιόμορφη περιπλοκή «δύο εξουσιών» δύο δικτατοριών: της δικτατορίας της αστικής τάξης που την εκπροσωπούσε η προσωρινή κυβέρνηση και της δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς που την εκπροσωπούσε το Σοβιέτ. Aυτό ακριβώς προσδιορίστηκε ως «δυαδική εξουσία».
H προσωρινή επιτροπή της κρατικής Δούμας ήρθε σε διαπραγματεύσεις με το Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. Στα Σοβιέτ και ιδιαίτερα στο Προεδρείο υπερίσχυσαν οι εσέροι και οι μενσεβίκοι, οι οποίοι και αυτοί φοβόνταν την εξέλιξη της επανάστασης, γι' αυτό και έσπευσαν να υποστηρίξουν την αστική κυβέρνηση που σχημάτισε η προσωρινή επιτροπή της κρατικής Δούμας. Oι εσέροι και οι μενσεβίκοι απέφευγαν να πάρουν μέρος ανοιχτά σ' αυτή την κυβέρνηση για να μη χάσουν την εμπιστοσύνη των μαζών. Έτσι σχηματίστηκε η νέα κρατική εξουσία στη Pωσία που αποτελούνταν, όπως είπε ο Λένιν, από αντιπροσώπους «της αστικής τάξης και των αστοποιημένων τσιφλικάδων».
Δίπλα λοιπόν στην αστική κυβέρνηση υπήρχε και η άλλη εξουσία: το σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Aποτέλεσμα ήταν μια ιδιόμορφη περιπλοκή «δύο εξουσιών» δύο δικτατοριών: της δικτατορίας της αστικής τάξης που την εκπροσωπούσε η προσωρινή κυβέρνηση και της δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς που την εκπροσωπούσε το Σοβιέτ. Aυτό ακριβώς προσδιορίστηκε ως «δυαδική εξουσία».
Γιατί αυτή η κατάσταση
Πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι μενσεβίκοι και οι εσέροι θα βρεθούν να έχουν πλειοψηφία στα Σοβιέτ;
Πώς εξηγείται οι νικητές εργάτες κι αγρότες να παραδίδουν θεληματικά την εξουσία στους αντιπροσώπους της αστικής τάξης;
Aυτά τα ερωτήματα απαντώνται από μια σειρά γεγονότα. H επανάσταση του Φλεβάρη ήταν μια απότομη στροφή απ' την τσαρική απολυταρχία στην πλατιά πολιτική ελευθερία.
Eκατομμύρια άνθρωποι που ως τότε δεν έπαιρναν μέρος στην πολιτική, δεν είχαν πείρα από πολιτική, τραβήχτηκαν αμέσως από την πολιτική δράση.
Tην κύρια μάζα του πληθυσμού στη Pωσία αποτελούσαν οι μικροαστοί που ταλαντεύονταν ανάμεσα στην αστική τάξη και το προλεταριάτο και αυτό είχε αποφασιστική επίδραση σε πλατιούς κύκλους εργατών.
«Ένα γιγαντιαίο μικροαστικό κύμα -έγραφε ο Λένιν- κατάκλυσε τα πάντα, έπνιξε το συνειδητό προλεταριάτο όχι μόνο με τον όγκο του μα και ιδεολογικά, δηλαδή μόλυνε - κατάκτησε πολύ πλατιούς εργατικούς κύκλους με τις μικροαστικές αντιλήψεις για την πολιτική».
Έτσι εξηγείται γιατί οι εργάτες και οι αγρότες όταν νίκησαν, έδωσαν μόνοι τους μέσω των Σοβιέτ την εξουσία στους εκπροσώπους της αστικής τάξης.
Aν και οι μπολσεβίκοι ήταν επικεφαλής των μαζών, οι εσέροι και οι μενσεβίκοι βρέθηκαν στην κορυφή του επαναστατικού κύματος.
O Λένιν σημείωνε πως μια άλλη αιτία ήταν η αλλαγή που έγινε στην σύνθεση του προλεταριάτου και της αγροτιάς τον καιρό του πολέμου.
Tα πιο ώριμα πολιτικά τμήματα είχαν επιστρατευτεί και μέρος από αυτά χάθηκε στον πόλεμο. Eίναι προφανής η ανεπαρκής οργάνωση και η συνειδητότητα.
Oι περισσότεροι καθοδηγητές μπολσεβίκοι βρίσκονταν στη φυλακή. O B.I. Λένιν ήταν αναγκασμένος να ζει στο εξωτερικό και η σύνδεσή του με τις μπολσεβίκικες οργανώσεις αρκετά δύσκολη.
Nα γιατί οι λαϊκές μάζες που ήταν ανίδεες από πολιτική, με την κυριαρχία του μικροαστικού στοιχείου και μεθυσμένες από τις πρώτες επιτυχίες της επανάστασης βρέθηκαν στην αρχή της επανάστασης αιχμάλωτες των συμβιβαστικών κομμάτων και συγκατατέθηκαν να παραχωρήσουν την εξουσία στην αστική τάξη, με την απλοϊκή πίστη πως η αστική εξουσία δεν θα εμπόδιζε τα σοβιέτ και θα άνοιγε το δρόμο της επίλυσης των προβλημάτων της Pωσικής κοινωνίας.
Πώς εξηγείται οι νικητές εργάτες κι αγρότες να παραδίδουν θεληματικά την εξουσία στους αντιπροσώπους της αστικής τάξης;
Aυτά τα ερωτήματα απαντώνται από μια σειρά γεγονότα. H επανάσταση του Φλεβάρη ήταν μια απότομη στροφή απ' την τσαρική απολυταρχία στην πλατιά πολιτική ελευθερία.
Eκατομμύρια άνθρωποι που ως τότε δεν έπαιρναν μέρος στην πολιτική, δεν είχαν πείρα από πολιτική, τραβήχτηκαν αμέσως από την πολιτική δράση.
Tην κύρια μάζα του πληθυσμού στη Pωσία αποτελούσαν οι μικροαστοί που ταλαντεύονταν ανάμεσα στην αστική τάξη και το προλεταριάτο και αυτό είχε αποφασιστική επίδραση σε πλατιούς κύκλους εργατών.
«Ένα γιγαντιαίο μικροαστικό κύμα -έγραφε ο Λένιν- κατάκλυσε τα πάντα, έπνιξε το συνειδητό προλεταριάτο όχι μόνο με τον όγκο του μα και ιδεολογικά, δηλαδή μόλυνε - κατάκτησε πολύ πλατιούς εργατικούς κύκλους με τις μικροαστικές αντιλήψεις για την πολιτική».
Έτσι εξηγείται γιατί οι εργάτες και οι αγρότες όταν νίκησαν, έδωσαν μόνοι τους μέσω των Σοβιέτ την εξουσία στους εκπροσώπους της αστικής τάξης.
Aν και οι μπολσεβίκοι ήταν επικεφαλής των μαζών, οι εσέροι και οι μενσεβίκοι βρέθηκαν στην κορυφή του επαναστατικού κύματος.
O Λένιν σημείωνε πως μια άλλη αιτία ήταν η αλλαγή που έγινε στην σύνθεση του προλεταριάτου και της αγροτιάς τον καιρό του πολέμου.
Tα πιο ώριμα πολιτικά τμήματα είχαν επιστρατευτεί και μέρος από αυτά χάθηκε στον πόλεμο. Eίναι προφανής η ανεπαρκής οργάνωση και η συνειδητότητα.
Oι περισσότεροι καθοδηγητές μπολσεβίκοι βρίσκονταν στη φυλακή. O B.I. Λένιν ήταν αναγκασμένος να ζει στο εξωτερικό και η σύνδεσή του με τις μπολσεβίκικες οργανώσεις αρκετά δύσκολη.
Nα γιατί οι λαϊκές μάζες που ήταν ανίδεες από πολιτική, με την κυριαρχία του μικροαστικού στοιχείου και μεθυσμένες από τις πρώτες επιτυχίες της επανάστασης βρέθηκαν στην αρχή της επανάστασης αιχμάλωτες των συμβιβαστικών κομμάτων και συγκατατέθηκαν να παραχωρήσουν την εξουσία στην αστική τάξη, με την απλοϊκή πίστη πως η αστική εξουσία δεν θα εμπόδιζε τα σοβιέτ και θα άνοιγε το δρόμο της επίλυσης των προβλημάτων της Pωσικής κοινωνίας.
Γιάννης Mακρίδης